آوریل 18, 2021

پایان نامه بررسی رابطه­ سرمایه فرهنگی با میزان مشارکت اجتماعی

دانشگاه آزاد

دانشگاه آزاد اسلامی

واحد تبریز

دانشکده علوم انسانی و تربیتی گروه علوم اجتماعی

 

پایان­نامه برای دریافت درجه کارشناسی ارشد رشته علوم اجتماعی

گرایش جامعه ­شناسی

 

عنوان:

بررسی رابطه­ی سرمایه فرهنگی با میزان مشارکت اجتماعی در بین زنان شاغل در اداره آموزش و پرورش شهر میاندوآب

 

در فایل دانلودی نام نگارنده و استاد راهنما موجود است

زمستان 91

 

چکیده

 

هدف اصلی این پژوهش بررسی رابطه بین سرمایه فرهنگی با میزان مشارکت اجتماعی زنان شاغل در آموزش و پرورش شهر میاندوآب بود. جامعه آماری این پژوهش را کلیه زنان شاغل در آموزش و پرورش شهر میاندوآب تشکیل می­دهند که تعداد آنها 1500 نفر می­باشد. که با استفاده از روش نمونه­گیری طبقه­ای تصادفی و به تناسب جمعیت شاغل آنها را در سه مقطع ابتدایی، راهنمایی و متوسطه طبقه­بندی کرده و با استفاده از تکنیک پرسشنامه محقق­ساخته اطلاعات لازم گردآوری شد. سپس با استفاده از نرم­افزار کامپیوتری (spss) تنظیم و مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند و نتایج بدین شرح می­باشد. براساس اطلاعات به­دست آمده در مجموع می­توان گفت میزان مشارکت اجتماعی دبیران زن در حد بالایی بوده و میزان سرمایه فرهنگی آنان در حد متوسط می­باشد که سهم دو بعد تجسم یافته و عینیت­یافته  در حد متوسط و سرمایه فرهنگی نهادی کمتر از حد متوسط است.

 در نتیجه می­توان گفت که بین دو متغیر میزان مشارکت اجتماعی و میزان سرمایه فرهنگی همبستگی مستقیم معنی داری وجود دارد.

واژگان کلیدی : سرمایه فرهنگی ، مشارکت اجتماعی ، دبیران زن ، آموزش و پرورش .

 

 

فهرست مطالب

1-1- مقدمه. 2

1-2- بیان مسئله. 3

1-3- ضرورت و اهمیت تحقیق.. 6

1-4- اهداف تحقیق.. 9

1-4-1- هدف کلی.. 9

1-4-2- اهداف ویژه. 9

فصل دوم : پیشینه پژوهش

2-1- مفهوم مشارکت و تاریخچۀ آن.. 11

2-2-  مشارکت ابعاد، کارکردها و شیوه ها 15

2-2-1- گونه شناسی مشارکت… 15

2-2-1-1 – هدف یا ابزار بودن مشارکت… 15

2-2-1-2- آسان و پیچیده بودن مشارکت… 16

2-2-1-3-  علایق به مشارکت… 16

2-2-1-4 – بعد سازمانی مشارکت… 18

2-2-1-5 – مشارکت بر حسب موضوع.. 19

2-2-1-5-1- مشارکت اقتصادی.. 19

2-2-1-5-2- مشارکت اجتماعی.. 20

2-2-1-5-3- مشارکت سیاسی.. 22

2-2-1-5-4 – مشارکت فرهنگی.. 23

2-2-1-6- مشارکت بر مبنای شعاع و قلمرو عمل.. 24

2-2-1-7- مشارکت بر مبنای اهداف و انتظار. 24

2-2-1-8 – مشارکت به لحاظ شروع و شکل گیری.. 25

2-2-2- نردبان مشارکت… 25

2-2-3- شیوه های مشارکت مردمی.. 27

2-2-3-1- شیوه های سازمان نیافته و نامنظم.. 28

2-2-3-2- شیوه های سازمانیافته ومنظم.. 29

2-2-3-3 – شیوه های فعال. 30

2-2-3-4-  شیوه های انفعالی. 31

2-2-4- کارکردهای مشارکت… 31

2-3- مشارکت اجتماعی زنان.. 33

2-4- مبانی نظری مشارکت… 34

2-4-1- نظریه اختیار عاقلانه. 34

2-4-2- دیدگاه تفسیرگرایی.. 39

2-4-3-  نظریۀ کارکردی –  ساختی.. 45

2-5- مفهوم سرمایه. 55

2-6- مفهوم سرمایه فرهنگی و تاریخچۀ آن.. 57

2-6-1-سرمایه فرهنگی، طبقه و سلیقه ی فرهنگی.. 61

2-6-2- میدان و حوزه های سرمایه ی فرهنگی.. 62

2-6-3- روشنفکران و سرمایۀ فرهنگی.. 64

2-6-4-کارکردهای سرمایه‌ی فرهنگ….. 64

2-6-4-2- کارکرد سرمایه‌ی فرهنگی از نگاه متفکران ایرانی.. 66

2-7- مبانی نظری سرمایه فرهنگی.. 66

2-7-1- پیر بوردیو. 66

2-7-2- بازتولید فرهنگی.. 71

2-7-3- عاد­ت­واره. 73

2-7-4- تشخص و تمایزات فرهنگی.. 74

2-8- پیشینه تجربی تحقیق.. 76

2-8-1- پیشینه داخلی.. 76

2-8-2- پیشینه خارجی.. 80

2-9-  مدل نظری تحقیق.. 81

2-10- فرضیه­های پژوهشی.. 82

فصل سوم: روش شناسی

3-1- مقدمه. 84

3-2- انواع متغیرها 84

3-3-  تعریف مفاهیم.. 85

3-3-1- تعریف مفهومی سرمایه فرهنگی و ابعاد آن.. 85

3-3-1-1- تعریف عملیاتی سرمایه فرهنگی وابعاد آن.. 85

3-3-2- تعریف مفهومی مشارکت اجتماعی.. 86

3-3-2-1- تعریف عملیاتی مشارکت اجتماعی.. 86

3-4- روش تحقیق.. 87

3-5- جامعه آماری.. 87

3-6- حجم نمونه. 87

3-7- روش نمونه گیری.. 88

3-8- جدول توصیف نمونه. 88

3-9- ابزار گردآوری اطلاعات… 88

3-10- معرفی ابزار اندازه گیری.. 89

3-11- تعیین اعتبار ابزار پژوهش…. 89

3-12- پایایی گویه‌ها 92

3-13- روش تجزیه و تحلیل داده‌ها 94

فصل چهارم: تجزیه و تحلیل داده ها

4-1- مقدمه. 97

4-2- نتایج تحلیل توصیفی متغیرهای زمینه‌ای.. 98

4-2-1- توزیع فراوانی وضعیت تأهل دبیران مورد مطالعه. 98

4-2-2- توزیع فراوانی سطح تحصیلات دبیران زن مورد مطالعه. 99

4-2-3 – توزیع فراوانی رشته تحصیلی دبیران زن مورد مطالعه. 100

4-2-4- توزیع فراوانی مقطع تدریس دبیران زن مورد مطالعه. 101

4-2-5- توزیع پراکندگی سن دبیران زن مورد مطالعه. 102

4-2-6- توزیع پراکندگی میزان مشارکت اجتماعی دبیران زن مورد مطالعه. 103

4-2-7- توزیع پراکندگی میزان سرمایه فرهنگی دبیران زن مورد مطالعه. 104

4-2-8 – توزیع پراکندگی میزان سرمایه فرهنگی تجسم یافته در بین دبیران زن مورد مطالعه. 105

4-2-9- توزیع پراکندگی میزان سرمایه فرهنگی عینیت یافته در بین دبیران زن مورد مطالعه. 106

4-2-10- توزیع پراکندگی میزان سرمایه فرهنگی نهادی در بین دبیران زن مورد مطالعه. 107

4-3 – نتایج تحلیل استنباطی دو متغیره. 108

4-3-1- همبستگی بین میزان مشارکت اجتماعی و میزان سرمایه فرهنگی دبیران زن.. 108

4-3-2 – همبستگی بین میزان مشارکت اجتماعی و سرمایه فرهنگی تجسم‌یافته دبیران زن.. 109

4-3-3- همبستگی بین میزان مشارکت اجتماعی و سرمایه فرهنگی عینیت یافته دبیران زن.. 110

4-3-4- همبستگی بین میزان مشارکت اجتماعی و سرمایه فرهنگی نهادی دبیران زن.. 111

4-3-5- مقایسه میزان مشارکت اجتماعی برحسب مدرک تحصیلی دبیران زن مورد مطالعه. 112

4-3-6- تبیین مشارکت اجتماعی دبیران زن براساس متغیرهای سرمایه فرهنگی و ابعاد سه گانه آن.. 113

4-3- 7 – شکل تحلیل مسیر جهت تبیین  مشارکت اجتماعی توسط ابعاد سرمایه فرهنگی.. 117

4-4- نتایج آماری آزمون فرضیه‌ها 119

فصل پنجم : بحث و نتیجه گیری

5-1- مقدمه. 121

5-2- خلاصۀ پژوهش…. 121

5-3- نتایج تجربی.. 122

5-3-1- نتایج توصیفی متغیرهای زمینهای.. 122

5-3-2- نتایج استنباطی  متغیرها 123

5-3-3- بحث و تفسیر نتایج.. 126

5-3-4- پیشینه‌های تجربی و ارتباط آن با نتایج حاصله. 131

5-4- محدودیت های پژوهش…. 132

5-5- پیشنهادها 132

5-5-1- پژوهش…. 132

5-5-2- کاربردی.. 132

منابع. 134

 

فهرست جداول

 

جدول(3-1) جدول توصیف نمونه. 88

جدول(3-2)نتایج آزمون تحلیل عاملی.. 90

جدول (3-3)  نتایج مربوط به تحلیل عاملی و تحلیل روایی گویه های متغیر سرمایه فرهنگی.. 91

جدول (3-5) معرفی ساختار، نقش و مقیاس صفات مورد مطالعه در پژوهش حاضر. 95

جدول (4-1) توزیع فراوانی وضعیت تأهل دبیران مورد مطالعه. 98

جدول (4-2) توزیع فراوانی سطح تحصیلات دبیران زن مورد مطالعه. 99

جدول (4-3) توزیع فراوانی رشته تحصیلی دبیران زن مورد مطالعه. 100

جدول (4-4) توزیع فراوانی مقطع تدریس دبیران زن مورد مطالعه. 101

جدول(4-5) توزیع پراکندگی سن دبیران زن مورد مطالعه. 102

جدول(4-6) توزیع پراکندگی میزان مشارکت اجتماعی دبیران زن مورد مطالعه. 103

جدول(4-7) توزیع پراکندگی میزان سرمایه فرهنگی دبیران زن مورد مطالعه. 104

جدول(4-8) توزیع پراکندگی میزان سرمایه فرهنگی تجسم یافته در بین دبیران مورد مطالعه زن.. 105

جدول(4-10) توزیع پراکندگی میزان سرمایه فرهنگی نهادی در بین دبیران زن مورد مطالعه. 107

جدول شماره (4-11) آزمون همبستگی بین میزان مشارکت اجتماعی و سرمایه فرهنگی دبیران زن.. 108

جدول (4-12) همبستگی بین میزان مشارکت اجتماعی و سرمایه فرهنگی تجسم‌یافته دبیران زن.. 109

جدول (4-13) همبستگی بین میزان مشارکت اجتماعی و سرمایه فرهنگی عینیت یافته دبیران زن.. 110

جدول (4-14) همبستگی بین میزان مشارکت اجتماعی و سرمایه فرهنگی نهادی دبیران زن.. 111

جدول (4-15)  میانگین میزان مشارکت اجتماعی براساس مدرک تحصیلی دبیران زن مورد مطالعه. 112

جدول (4-16)  مقایسه میزان مشارکت براساس مدرک تحصیلی دبیران زن مورد مطالعه. 112

جدول (4-17) آزمون کولموگروف-اسمیرنوف برای نرمال بودن متغیر ملاک…. 116

جدول (4-18) ضریب همبستگی چندگانه برای تبیین میزان مشارکت اجتماعی.. 116

جدول (4-19) تحلیل واریانس برای آزمون معنی‌داری شکل رگرسیونی.. 116

جدول (4-20) ضرایب متغیرهای پیش بین باقیمانده در شکل رگرسیونی به روش گام به گام. 117

جدول(4-21)اثرات مستقیم غیرمستقیم و کل هر متغیر ملاک…. 119

جدول (4-22) نتایج آماری آزمون فرضیه‌ها 119

 

فهرست نمودارها

 

شکل (3-1) شکل سنگریزه مربوط به عامل‌بندی گویه‌ها در سه عامل اصلی.. 91

نمودار (4-1) توزیع فراوانی وضعیت تأهل دبیران مورد مطالعه. 98

نمودار (4-2) توزیع فراوانی سطح تحصیلات دبیران زن مورد مطالعه. 99

نمودار (4-3) توزیع فراوانی رشته تحصیلی دبیران زن مورد مطالعه. 100

نمودار (4-4) توزیع فراوانی مقطع تدریس دبیران زن مورد مطالعه. 101

نمودار(4-5) توزیع پراکندگی سن دبیران زن مورد مطالعه. 102

نمودار(4-6)توزیع پراکندگی میزان مشارکت اجتماعی دبیران زن مورد مطالعه. 103

نمودار(4-7) توزیع پراکندگی میزان سرمایه فرهنگی دبیران زن مورد مطالعه. 104

نمودار(4-8) توزیع پراکندگی میزان سرمایه فرهنگی تجسم یافته در بین دبیران زن مورد مطالعه. 105

نمودار(4-9)توزیع پراکندگی میزان سرمایه فرهنگی عینیت یافته در بین دبیران زن مورد مطالعه. 106

نمودار(4-10) توزیع پراکندگی میزان سرمایه فرهنگی نهادی در بین دبیران زن مورد مطالعه. 107

نمودار شماره (4-11) همبستگی بین میزان مشارکت اجتماعی و سرمایه فرهنگی دبیران زن.. 108

نمودار (4-12) همبستگی بین میزان مشارکت اجتماعی و سرمایه فرهنگی تجسم‌یافته دبیران زن.. 109

نمودار (4-13) همبستگی بین میزان مشارکت اجتماعی و سرمایه فرهنگی عینیت یافته دبیران زن.. 110

نمودار (4-14) همبستگی بین میزان مشارکت اجتماعی و سرمایه فرهنگی نهادی دبیران زن.. 111

نمودار (4-15) احتمال نرمال بودن متغیر مشارکت اجتماعی.. 115

نمودار (4-16) ضرایب تحلیل مسیر و روابط علی متغیرهای پیش‌بین با مشارکت اجتماعی.. 118

 

 

1-1- مقدمه

با توجه به ابعاد توسعه در زمینه های مختلف زندگی اجتماعی،اقتصادی،سیاسی و فرهنگی،برنامه ریزی در جهت دستیابی به وضع مطلوب و تلاش در جهت تحقق آن ضروری است.یکی از لوازم برنامه ریزی در دنیای جدید،توجه به مشارکت فعال و اثربخشی افراد جامعه در تمام ابعاد مختلف توسعه می باشد. مسئله مشارکت اجتماعی در معنای وسیع کلمه که در برگیرنده ی انواع کنش های فردی و گروهی به منظور دخالت در تعیین سرنوشت خود و جامعه است در سالهای اخیر به طور گسترده مورد بحث قرار گرفته است.به عبارت دیگر مشارکت اجتماعی امروزه به عنوان مولفه ی اصلی توسعه اجتماعی،اقتصادی و فرهنگی جوامع انسانی است و مفهوم و موضوع آن بخشی از ادبیات توسعه را تشکیل می دهد. بر این مبنا،نگرش نوین توسعه با تأکید بر اهمیت نقش مردم در فرایند توسعه و با رویکرد توسعه درون زا، به مردم به عنوان عناصر فعال و خلاق در روند توسعه می نگرد.بر این اساس است که در اهداف استراتژی های توسعه اعتقاد به لزوم مشارکت فعال قشرهای وسیع جامعه درتصمیم گیرهای سیاسی و اجتماعی مورد تأکید قرار گرفته است(نیازی به نقل از نصیری،1389).

از آنجایی که کشور ما نیز با برنامه­ریزی های مختلف در صدد طی کردن مراحل توسعه می باشد باید به مشارکت به عنوان مولفۀ اساسی و تفکیک ناپذیر توسعه نگریسته شود و اعتقاد به لزوم مشارکت فعال گروههای وسیع جامعه در تصمیم گیری های سیاسی و اجتماعی مورد تأکید قرار گیرد.

وجه دیگر تحقیق سرمایه فرهنگی است. در کنار سرمایه اقتصادی به عنوان مالکیت ثروت های مادی یا مالی که عنصر مهمی در روابط اجتماعی به خاطر تقابل بالقوه فقرا و ثروتمندان است، انواع دیگری از سرمایه وجود دارند نقشی به همان اندازه مهم در پویایی اجتماعی بازی می کنند. بوردیو همراه با سرمایه اقتصادی انواع دیگری از سرمایه را مشخص می کند که نقش مهمی در شکل گیری طبقات، گروه های اجتماعی و باز تولید اجتماعی دارد. از جمله این سرمایه ها، سرمایه فرهنگی است. سرمایه فرهنگی همانا مجموعه ای از ثروت های نمادین است که از یک سو به معلومات کسب شده بر می گردد و از سوی دیگر به صورت موفقیت های مادی. این سرمایه به حالت عینیت یافته، میراث فرهنگی به شکل اموال(تابلوها،کتاب ها،واژه نامه ها و…) جلوه می کند و نیز می تواند به حالت نهادینه شده در جامعه به صورت عناوین، مدارک تحصیلی، موفقیت در مسابقات ورودی و غیره که به استعداد های فرد عینیت می بخشد، ظاهر می شود. سرمایه فرهنگی بدون کوشش شخصی کسب نمی شود و مستلزم کار طولانی، مداوم و پیگیری یادگیری و فرهنگ پذیری است. سرمایه فرهنگی داشتنی است که بودن شده است. ملکی است که درونی شده است و خصلت فرد شده است. سرمایه فرهنگی با سرمایه اقتصادی به شکل تنگاتنگی گره خورده است (شویره وفونتن،1385: 97-96).

با توجه به اهمیت هردو متغیر مشارکت اجتماعی و سرمایه فرهنگی به عنوان شاخصهایی از توسعه  و زنان به عنوان نیمی از جمعیت کشور پرداختن به آنها ضروری به نظر می رسد.

1-2­- بیان مسئله:

از مشارکت تعریف و تفسیرهای بسیاری به عمل آمده است.گستردگی مفهومی و وجود تفسیرهای متعدد یکی از ویژگیهای این مفهوم است.مشارکت از نظر لغوی بر وزن مفاعله به معنای شرکت دو جانبه و متقابل افراد برای انجام امری می­باشد.فرهنگ انگلیسی آکسفورد مشارکت را،کنش یا واقعیت شرکت داشتن و سهم داشتن معنی نموده است.اصطلاح مشارکت را آلن بیرو به معنای سهمی در چیزی یافتن و از آن سود­بردن و یا در گروهی شرکت جستن و با آن همکاری داشتن تعریف کرده است( بیرو،1370:­ 257).

مشارکت اجتماعی در جهان به مفهوم عمومی آن به معنای سهیم شدن در منافع حاصل از یک کار جمعی با عضویت در گروه خاص و فعالیت در یک عمل گروهی،تاریخی به اندازۀ زندگی اجتماعی بشر دارد.اما مشارکت اجتماعی به مفهوم خاص آن به نوعی با مفهوم مشارکت سیاسی عجین شده است.بر اساس این برداشت خاص مشارکت اجتماعی را می توان در دنیای غرب محصول انقلابات دموکراتیک دانست.

در جهان امروزی مشارکت اجتماعی یکی از مؤلفه­های اصلی توسعۀ اقتصادی،اجتماعی و فرهنگی جوامع انسانی است.بدین­ترتیب در اهداف راهبردهای توسعه،اعتقاد به لزوم مشارکت فعال گروههای وسیع جامعه در تصمیم­گیری­های سیاسی و اجتماعی مورد تأکید قرار گرفته است.شرط لازم برای ایجاد الگوی توسعه این است که افراد ذینفع فعالانه در برنامه آن دخالت داشته باشند و نسبت به امور توسعه احساس مسئولیت کنند.

امروزه دانشمندان و نظریه­پردازان تأکید زیادی بر مقولۀ مشارکت مردم در امور مختلف دارند تا جایی که مشارکت مردم و شهروندان در بسیاری از جوامع به عنوان یکی از پایه­های توسعه محسوب می­شود و برنامه­ریزی­ها و سیاست­گذاری­ها بدون توجه به نقش مردم و مشارکت شهروندان میسر نیست.

«کورت لوین معتقد است که مشارکت از ایستادگی مردم در برابر دگرگونی،نوسازی و نوآفرینی می­کاهد و بر سازگاری آنان می­افزاید در فضای مشارکتی،تعارضات و ستیزه­ها جای خود را به همکاری و تعاون می­دهند».(نصیری،1389: 13).

یکی دیگر از دلایلی که امروزه بر مشارکت مردم تأکید می­شود،تعیین مشروعیت حکومت­ها و دولتمردان از طریق مشارکت مردم می­باشد.به عبارتی می­توان گفت پیوند جامعه با دولت بر اساس مشارکت تحقق می­یابد؛ زیرا مشروعیت حکومت از طریق رضایت عمومی و به دنبال تأمین خواسته­های جامعه به دست می­آید.توسعه ملی در کشورهای جهان سوم بیش از هر چیز به مشارکت فعال و مؤثر افراد جامعه وابسته است.فقدان این مشارکت و وفاق اجتماعی زمینۀ اختلاف را در میان بخشهای مختلف جامعه فراهم می­کند و بخش اعظم منابع جامعه صرف مقابله با عوارض نامطلوب این برخوردها می­گردد.ازاین رو نگرش برنامه­ریزان و خط­مشی تبیین­کنندگان در قرن بیست­و­یکم باید معطوف به افزایش نقش مشارکتهای مردمی در فرایند توسعه در زمینه­های اجتماعی،سیاسی،اقتصادی باشد.از طریق تأمین مشارکت مردم در امور مربوط به خود،قوۀ­ابتکار و ابداع مردم تقویت شده و به نحو احسن مورد استفاده قرار خواهد گرفت با توجه به نقش و کارکرد اساسی مشارکت در سه سطح ایجاد شهروند برجسته،جامعۀ بهتر و شیوۀ حکومت­گری مطلوب می­توان به ارتباط تنگاتنگ مشارکت و مردم­سالاری پی برد.از یک طرف مشارکت می­تواند دربستر نظام­ها و جوامع مردم­سالار تحقق یابد و از طرف دیگر مشارکت به ایجاد یک جامعۀ مردم­سالار کمک خواهد کرد البته باید توجه داشت که مشارکتهای آگاهانه،مستمر و پایدار که در یک جامعه نهادینه شده­اند می­توانند هدف فوق­الذکر را تأمین کنند کنشگرانی که چنین مشارکتهایی دارند در یک فرایند بازاندیشانه به بهترشدن زندگی اجتماعی کمک می­کنند.این نوع مشارکت بیشتر از آنکه از بالا و توسط حکومت تجویز شود ناشی از گروهبندی­ها و شکل­گیری اجتماعات خودجوش و داوطلبانه در میان اقشار گوناگون اجتماعی است(همان منبع:13).

مشارکت اجتماعی تحت تأثیر عوامل زیادی است از جمله مهم ترین عوامل سرمایه های اجتماعی و فرهنگی یک جامعه است. در واقع سرمایه اجتماعی و فرهنگی علاوه براین که همدیگر را تقویت می کنند،منجربه بالا رفتن مشارکت افراد یک جامعه هم می شوند(بویز،2005:­5 به نقل از فرجی و فعلی،1389).

بدون شک مسیر پیشرفت و توسعه یک کشور نیازمند مشارکت فرد فرد مردم یک جامعه است و این امر امکان پذیر نیست مگر در جوامعی که سرمایه های فرهنگی و اجتماعی بالایی دارند.فقدان مشارکت افراد یک جامعه، فعالیت های اقتصادی و اجتماعی آن کشور را با مخاطرات گوناگونی مواجه ساخته و حتی ممکن است حرکات و برنامه های بخش های مختلف اقتصاد را به ورطه ی تضاد و مقابله سوق دهد (شجاعی، 1380 :17).

تجربۀ تاریخی نشان داده است که کشورهایی توانسته­اند فرایند رشد و توسعه را پشت­سر بگذارند که از یک پشتوانۀ قوی فرهنگی(فرهنگ­توسعه)برخوردار باشند.عناصر این فرهنگ عبارتند از:نظم، خردورزی، آزادی، خلاقیت، کار­جمعی، تفکر،اعتماد به ­نفس، تلاش و کوشش مستمر. به نظر می­رسد فرهنگ امروزی ایران فاقد بعضی از این عناصر می­باشد.مشارکتی که لازمۀ توسعۀ پایدار است مشارکت همۀ اقشار و گروه­ها(اعم از زنان و مردان )است و در این میان تردیدی نیست که نقش زنان،به عنوان نیمی از پیکر جامعه ،نقشی بسیار عظیم و نیرومند دارد.بخصوص زنان شاغل درآموزش­و­پرورش  که به عنوان پیشروان تفکر و فرهنگ وظیفه دارند،افراد جامعه را از همان سنین کودکی و نوجوانی با چنین فرهنگی آشنا نمایند.با توجه به نیروی انسانی عظیم در آموزش و پرورش از یک سو و الگو بودن معلمان از لحاظ اخلاق و رفتاری برای اکثریت دانش­آموزان از سوی دیگر مشارکت اجتماعی آنها می­تواند زمینه­ساز مشارکت افراد جامعه شده و نهایتاً بستر مشارکت اجتماعی را در سطح جامعه فراهم کند.

کمتر برنامه ریزی ملی و بین المللی وجود دارد که یکی از بخش های مهم آن مشارکت و انگیزش اجتماعی مردم نباشد، به عبارتی مشارکت از شروط لازم تحقق توسعه در زمینه های اقتصادی، اجتماعی و سیاسی   می باشد که به نقش فعال، خلاق و اثر بخش مردم در روند توسعه توجه دارد.

1-3- ضرورت و اهمیت تحقیق

 

امروزه با تأکید بر ارزش های انسان گرایانه وخلاقیت گروهی،مشارکت را به عنوان نیاز بشر و راهکار اصلی توسعه دانسته اند.زیرا توسعه ایجاد تغییرات اساسی در ساخت اجتماعی،گرایش ها ونهادها برای تحقق کامل هدف های جامعه است وتا همۀ مردم با آگاهی همگانی از تغییرات ونیاز مطابقت با آن درفرایند توسعه مشارکت اصیل نداشته باشند ادامۀ توسعه ممکن نخواهد بود. به رغم دیدگاههای سنتی،نگرش نوین توسعه با تأکید بر اهمیت نقش مردم در فرایند توسعه وبا رویکرد توسعه درون زا،به مردم به عنوان عناصری فعال وخلاق در روند توسعه می نگرد. همچنین مشارکت اجتماعی از طریق سازماندهی گروه ها،سرمایه ی اجتماعی جامعه را گسترش می دهد و گروههای فرعی و حاشیه ای را توانمند ساخته و آنان را به متن و جریانهای اصلی حیات اجتماعی وارد می کند.

اهمیت مشارکت اجتماعی در کشورهای در حال توسعه به دلیل برخورداری از منابع انسانی و ضرورت بسیج آنها در قالب مشارکت مؤثر و سازمان یافته در فرایند توسعه متوازن و پایدار مبتنی بر برنامه ریزی غیرمتمرکز جایگاه ویژه­ای می یابد.

بررسی مشارکت مردمی و عوامل موثر برآن بخصوص در جوامع در حال گذار از اهمیت حیاتی برخوردار است.زیرا در صورت کمرنگ بودن مشارکت مردم در جریان برنامه ریزی های توسعه با شکست مواجه خواهدبود.

بدین ترتیب اگر مردم در تصمیم گیری ها و اجرای تصمیمات، مشارکت داشته باشند، توسعه اجتماعی تسهیل خواهد شد. بسیج شهروندان به این شیوه تقویت کننده پیوستگی اجتماعی است. در قالب رویکردهای نوین به توسعه، مشارکت خود جوش، فعال و سازمان یافته، ساز و کاری مناسب برای توسعه جامعه است. به تعبیری راهبرد نهفته در پشت مشارکت مردمی، آزاد کردن انرژی مردم با هدف جلب اطمینان آنها برای تصمیم گیری و اجرای آن به طریق خودجوش است(غفاری،1387 : 115).

وجه دیگر این تحقیق، سرمایه فرهنگی است. سرمایه در معنای عام آن، تلاش برای تسخیر گذشته در حال است. به تعبیر پی یربوردیو اگر درصد فهم جهان اجتماعی هستیم باید ایده سرمایه، انباشت آن و تأثیرات آن را مجدداً به جهان اجتماعی معرفی کنیم. به اعتقاد بوردیو سرمایه می تواند دارای اشکال مختلف اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی باشد. یعنی این امکان وجود دارد که موقعیت افراد و خانواده را از لحاظ سرمایه فرهنگی آن ها نیز مورد بررسی قرار دهیم.مفهوم سرمایه فرهنگی دارای سه بعد اصلی است.

  • بُعد تجسم یافته یا ذهنی: که و گرایشات روانی فرد نسبت به استفاده از کالاهای شامل تمایلات فرهنگی است.
  • بُعد عینی: که شامل میزان مصرف کالاهای فرهنگی است.
  • بُعد نهادی: که شامل مدارک و مدارج تحصیلی و علمی – فرهنگی فرد است(شارع­پور و خوش فر،1381: 5).

به اعتقاد صاحب نظران توسعه، سرمایه فرهنگی خود شاخصی از توسعه فرهنگی به شمار می رود. با توجه به این اهمیت تأمین سرمایه فرهنگی، لازم است که سیاستگذاران فرهنگی شناخت کاملی از این سرمایه، برآوردی از رشد آن در اختیار داشته باشند و چگونگی تحولات آن را بدانند و منابع را برای تأمین این نیاز به گونه ای متناسب تخصیص دهند. بدین ترتیب با مطالعه علمی و شناخت دقیق سرمایه فرهنگی اقشار مختلف جامعه می توان از این مفهوم بعنوان متغیر پیش بینی کننده در تحلیل مسائل اجتماعی، فرهنگی نظیر هویت اجتماعی، مشارکت سیاسی و اجتماعی، عملکرد تحصیلی، همنوایی و… سود جست.

با توجه به این مطالب یادشده بررسی مسئله مشارکت اجتماعی زنان ضروری به نظر می رسد و اینکه چه عوامل و متغیر هایی سبب می شود تا زنان به فعالیت های اجتماعی اقدام کنند. باید دید که سرمایه ی فرهنگی به عنوان شاخصی از توسعه فرهنگی و از عوامل مؤثر بر مشارکت چه رابطه ای با مشارکت اجتماعی زنان شاغل خواهد داشت؟ آیا تقویت سرمایه ی فرهنگی می تواند مشارکت بیشتر زنان را فراهم کند؟

 

(ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)

 

تعداد صفحات : 157

قیمت :  40 هزار تومان

بلافاصله پس از پرداخت، لینک دانلود فایل در اختیار شما قرار میگیرد و  همچنین فایل خریداری شده به ایمیل شما نیز ارسال می شود

پشتیبانی سایت :                 parsavahedi.t@gmail.com

[add_to_cart id=159372]

—-

پشتیبانی سایت :       

*         parsavahedi.t@gmail.com