دانلود پایان‌نامه ارشد b (3774)

3-2-3- آکواریومهای پرورش ماهی 24
3-2-4- ساخت جیره غذایی 24
3-2-5- آغاز دوره پرورش 24
فهرست مطالب
عنوان صفحه
3-2-6- زیست سنجی 25
3-2-7- کنترل عوامل فیزیکی و شیمیایی آب 25
3-2-8- تغذیه ماهیان 25
3-2-9- نمونه برداری 26
3-2-10- شاخصهای مورد مطالعه 26
3-2-10-1- شاخصهای رشد 26
3-2-10-1-1- افزایش وزن بدن …………………………………………………………………………………………………..26
3-2-10-1-2- درصد افزایش وزن بدن …………………………………………………………………………………………26
3-2-10-1-3- ضریب رشد ویژه ………………………………………………………………………………………………….27
3-2-10-1-4- فاکتور وضعیت …………………………………………………………………………………………………….27
3-2-10-2- شاخصهای تغذیه ایی 28
3-2-10-2-1- کارایی غذا 28
3-2-10-2-2- ضریب تبدیل غذایی 28
3-2-11- شاخصهای رنگی شدن 28
3-2-12- تجزیه و تحلیل آماری 29
فصل چهارم
4- نتایج 32
4-1- پارامترهای رشد و شاخص‌های تغذیه‌ای 32
4-1-1- درصد افزایش وزن 32
4-1-2- ضریب رشد ویژه 33
4-1-3- ضریب تبدیل غذایی 33
4-1-4- فاکتور وضعیت 34
4-1-5- کارایی غذا ……………………………………………………………………………………………………………………..35
4-2- شاخصهای رنگی شدن ……………………………………………………………………………………………………..36
فهرست مطالب
عنوان صفحه
فصل پنجم
5- بحث و نتیجه‌گیری 39
5-1- اثر منابع رنگدانه طبیعی و مصنوعی بر شاخصهای رشد ماهی فلاورهورن 39
5-2- اثر رنگدانههای طبیعی و مصنوعی بر رنگی شدن ماهی فلاورهورن 41
5-3- نتیجه‌گیری کلی 43
1- پیشنهادات اجرایی 44
2- پیشنهادات پژوهشی 44
منابع 46
فهرست جدول‌ها
عنوان صفحه
جدول ‏3-1- مواد مصرفی مورد استفاده در تغذیه ماهیان 22
جدول ‏3-2- مواد مصرفی مورد استفاده در انجام آزمایشها 22
جدول ‏3-3- مواد غیر مصرفی مورد استفاده در تحقیق ‌23
جدول ‏4-1- خصوصیات فیزیکی و شیمیایی آب طی دوره پرورش ماهی فلاورهورن ‌31
فهرست شکل‌ها
عنوان صفحه
شکل ‏4-1- دادههای درصد افزایش وزن ماهیان فلاورهورن تغذیه شده با جیرههای آزمایشی 31
شکل ‏4-2- دادههای نرخ رشد ویژه ماهیان فلاورهورن تغذیه شده با جیرههای آزمایشی 32
شکل ‏4-3- دادههای ضریب تبدیل غذایی ماهیان فلاورهورن تغذیه شده با جیرههای آزمایشی 33
شکل ‏4-4- دادههای فاکتور وضعیت ماهیان فلاورهورن تغذیه شده با جیرههای آزمایشی 33
شکل ‏4-5- دادههای کارایی غذا ماهیان فلاورهورن تغذیه شده با جیرههای آزمایشی 35
شکل ‏4-6- دادههای غلظت کاروتنوئید ماهیان فلاورهورن تغذیه شده با جیرههای آزمایشی 43
فصل اول
مقدمه و کلیات

1-1- مقدمه
یکی از بیشترین جذابیتها در مخلوقات آبزی رنگهای درخشان آنها است. که منابع این رنگها از محیط طبیعی آنها به دست میآید. ماهیهای زینتی به ماهی های زیبا و رنگارنگی گفته میشوند که ارزش آنها به دلیل زیبایی شکلها و رنگهای خیرهکننده آنها است( کپ1 و دورماز2، 2007).
یکی از مهمترین مشکلات تولید کنندههای گونههای تجاری و پرورش دهندگان، بر روی گونههایی است که رنگشان را طی فرایند تولید از دست میدهند. بنابراین تقاضای مصرف کنندهها برای آنها پایین است. غذایی که به این گونهها داده میشود باید اجزاء غذایی مورد نیاز را برای به دست آوردن رنگ مطلوب داشته باشد ( کپ و دورماز، 2008). اگرچه بعضی از تولید کنندگان برای جذب مصرف کنندهها، بالاتر بردن سودشان و تولید ماهیانی با رنگهای روشنتر و درخشانتر از هورمونها و رنگهای مصنوعی استفاده میکنند. با این وجود رنگهایی که از این روش به دست میآیند ثابت نیستند و پس از مدتی ماهی رنگ خود را از دست میدهد و تلفات بالا ناشی از استرس دستکاری قبل و بعد از بیهوشی و ورود ماده رنگی به درون خون ماهی، رخ میدهد (مقدسی و همکاران، 1389).
رنگها به عنوان یک عامل مهم در زندگی همه موجودات زنده نقش عمدهایی را ایفا میکنند. رنگ بدن موجودات زنده تابع دو عامل ژنتیکی و تغذیه ایی میباشد، اما اطلاعات کافی از این که چه موادی و با چه دوزی روی گونهها استفاده شود وجود ندارد و همین موضوع باعث جذب محققین شده است (کپ و دورماز، 2007). در حال حاضر در پرورش انواع موجودات آبزی از انواع رنگدانهها استفاده میشود تا به این ترتیب از این افزودنی به عنوان یک عامل خوشرنگ کننده پوست بدن آبزیان، بهرههای لازم تجاری برده شود. رنگدانهها نقش مهمی در جیره غذایی حیوانات و صنعت تولید خوراک دام ایفا میکنند.
رنگ ماهیان عمدتاٌ بدلیل حضور کروماتوفور که محتوی رنگدانه است بوده که معمولا بر روی پوست حضور دارند. چهار گروه رنگدانه اصلی مسؤول ایجاد رنگ در بافت و پوست حیوانات و گیاهان می باشند که عبارتند از : ملانین ، پورین ، پریدیوم و کارتنوئید. کارتنوئیدها که به راحتی درچربی حل می شوند دامنه رنگی زرد تا قرمز را در پوست ایجاد می نماید. همچنین مسئول رنگهای نارنجی و سبز در تخم ، پوست و گوشت ماهیان می باشد (فوجی3، 1969).
همچنین در صنعت پرورش ماهی، تغذیه مهمترین عامل تعیین کننده در رشد و بقا آبزیان است و تهیه غذا یکی از مهمترین ارکان در تولید ماهیان زینتی به شمار میرود. هزینه غذا به طور معمول 60 درصد کل هزینه لازم را برای یک مجموعه تولید ماهیان، تشکیل میدهد. بنابراین غذاهای مصنوعی باید با توجه به اصول علمی فرموله شوند (افشار مازندران، 1381). استفاده از ترکیبات غذایی گیاهی بعنوان منبع تولید رنگدانه کاربرد دارد و امروزه تحقیقاتی بر روی پتانسیل بکارگیری این مواد در حال انجام است (گوویا4 و همکاران، 1997؛ ریماندو5 و همکاران، 2005). منابع رنگدانه مصنوعی رایجتر بوده که علت در راحتی بدست آوردن آن میباشد که البته دارای قیمت بالایی در بسیاری از کشورها میباشند که هزینه بالای آن سبب شده تا آکواریوم داران تمایل چندانی به استفاده نداشته باشند (سالس6 و جانسس7، 2003).
رنگ پوست سیکلیدها از ترکیبات رنگی بسیار متفاوتی تشکیل شده است. سیکلیدهای نر رنگهای روشنتر و درخشانتری دارند در حالیکه مادهها تیرهتر هستند. به همین دلیل مصرف کنندگان ماهیان نر را بیشتر ترجیح می دهند و مادهها را برای رنگین شدن بیشتر توسط هورمونها تغییر جنسیت میدهند. در کسب و کار ماهیهای زینتی، توانایی پاسخگویی به نیازهای مشتریان برای تولید ماهی های با کیفیت بالا است که همیشه عامل حیاتی است (چوان لیم8 و همکاران، 2003).
مطالعات چندانی درباره تأثیر رنگدانههای مصنوعی و طبیعی بر روی ماهیان سیکلید صورت نپذیرفته است. بنابراین این تحقیق برای مقایسه میان رنگدانههای مصنوعی بتاکارتن وآستاگزانتین با رنگدانههای طبیعی موجود در موادی همچون فلفلدلمهای قرمز و پوست گوجهفرنگی انجام شد.
1-2- کلیات
1-2-1- مشخصات ماهی فلاورهورن و زیستگاه آن
فلاورهورن یکی از زیباترین ماهیهای آب شیرین است که نسبت به سیکلیدهای دیگر قیمت بالایی دارد و دارای گونهها و رنگهای متنوعی میباشد. برای هرچه زیباتر شدن رنگ فلاورها میتوان آنها را با غذاهای زنده، غذاهای گیاهی حاوی بتاکاروتن طبیعی و یا رنگدانه های مصنوعی تغذیه کرد. این ماهی از گونههای مهم اقتصادی میباشد و دورگهایی از ماهیان سیکلید گلد تریماکو9، ماهی میداس10 و سیکلید سر قرمز11، که متعلق به آمریکای جنوبی هستند، میباشد. که به دلیل ویژگیهای جذابش بین مصرف کنندهها محبوب است.
پرورش متراکم این ماهی رو به رشد است و بخش مهم اقتصاد در بعضی از کشورها مانند تایلند را در بر میگیرد، که به طور گسترده این ماهی را پرورش میدهند ( کوپیتایانت12 و کینکارن13، 2011؛ نیکو14و همکاران، 2007). از آنجا که این ماهی ساخته انسان است نام علمی ندارد، نام فلاورهورن از ترجمهی نام آسیای شرقی آن “لو هان15” گرفته شده است. نام دیگر این ماهی کرین سیکلید است (نیکو و همکاران، 2007). این ماهی در سالهای اخیر از نظر استقبال ماهی دوستان در ردهی ماهیهایی نظیر دیسکاس و آروانا قرار گرفته است. برخی از کارشناسان فکر میکنند که این ماهی ساخته شده ناشی از شوک فیزیکی و شیمیایی (حبیبی16، 2009) است. نام فلاورهورن برای شکل سر مشخص و رنگهای واضح آن است، که در دهه گذشته جزء ماهیان محبوب شده است (هردر17 و همکاران، 2012). شرایط سخت آکواریوم را از لحاظ دما، سختی آب و پ هاش18 و نیترات رو تحمل میکند ولی بهترین پ هاش برای انها 7 تا 8/7 و دمای 27 تا 32 است.
فلاورهورن معمولا تا 30 سانتیمتر رشد میکند که نمونههای 40 سانتیمتری و بیش از 40 سانتیمتری آن هم دیده شده است. این ماهی زینتی در جنوب شرق آسیا برای صادرات به کشورهای غربی پرورش داده میشود (سندفورد19، 2007).
لازم به ذکر است که این ماهی بسیار مهاجم و قلمروطلب است وهیچ ماهی را نمیتوان در کنار این ماهی نگهداری کرد. این ماهی حتی به ماهی لجنخوار داخل آکواریوم رحم نمیکند و ممکن است آن را مورد حمله قرار دهد. این قلمروطلبی حتی در مورد فلاورهای دیگر هم صدق میکند. این موضوع باعث شده است که جفت زدن این ماهی تا حدودی مشکل باشد.

1-2-2- رنگدانه20
معمولا مواد رنگی را به دو دسته پیگمانها ( رنگدانه‌ها ) و رنگها طبقه‌بندی می‌کنند. رنگدانه با رنگ متفاوت می‌باشد. تفاوت آنها در این است که رنگ بایستی توسط ماده مورد رنگرزی جذب شود در حالیکه رنگدانه فقط سطح جسم را رنگی می‌کند. رنگدانه‌ها در آب نامحلول هستند. اما می‌توان آنها را مانند رنگدانه‌های مورد مصرف در نقاشی ، توسط حلال مناسبی به صورت سوسپانسیون در آورد. اگر ساختمان شیمیایی رنگدانه را بتوان اندکی تغییر داد بطوری که در آب انحلال پذیر گردد، در اینصورت ممکن است بتوان آن را به عنوان رنگ در رنگرزی مصرف کرد.

1-2-2-1- کاروتنوئیدها
کاروتنوئیدها که بطور عمده توسط گیاهان و فیتوپلانکتونها تولید میشوند و به دو گروه کاروتن و زانتوفیل تقسیمبندی میشوند، گروهی از رنگدانههای طبیعی و جزء ریز مغذیها میباشند و یکی از منابع اصلی تامین رنگ بدن آبزیان به شمار میروند و ضروری است که به جیره غذایی آبزیان اضافه شوند ( کریستیانسن21 و همکاران، 1994؛ گوئرین22 و همکاران، 2003). اگرچه بیش از 600 نوع کاروتنوئید در طبیعت یافت شده است اما تعداد کمی از آنها به عنوان ماده افزودنی در غذای جانوران، داروها، مواد آرایشی و رنگ غذا مورد استفاده قرار میگیرند (بریکاد23 و همکاران، 1998؛ انگ24 و تی25، 1992). استفاده از رنگدانههای طبیعی و مصنوعی سودمندتر است، زیرا علاوه بر تاثیر روی رنگ ماهی، این مواد سیستم ایمنی را قویتر میکنند و به رشد سریع آنها کمک میکنند ( تاناکا26 و همکاران، 1976؛ تاکون27، 1981). کارکردهای کاروتنوئیدها به وسیله بسیاری از محققان بررسی شد که شامل کارکرد شبه آنتی اکسیدانی، فعالیتهای پروویتامینی برای ویتامین A، تحریک دستگاه ایمنی، مهار جهشزایی، نقش حیاتی در تولید مثل و همچنین استفاده در مراحل لاروی یا مراحل تغذیه آغازیاند (افشار مازندران، 1381). در این راستا، کاروتنوئیدهای سنتزی مختلف مانند آستاگزانتین، بتاکاروتن، کانتاگزانتین و منابع طبیعی ( مخمر، باکتری، آلگ و پودر سختپوستان) برای افزایش رنگی شدن ماهی و سخت پوستان به رژیم غذایی اضافه میشوند (شهیدی28 و همکاران، 1998؛ کالینوسکی29 و همکاران، 2005).
1-2-2-2 ساختار کاروتنوئیدها
همه کاروتنوئیدها از ساختار خطی پایه Polyisoprenoidنشات گرفتهاند که شامل 40 اتم کربن و 13 پیوند دوگانه میباشند. کاروتنوئیدها از این ساختار والد به واسطه Cyclization زنجیره Polyene ( مثل تشکیل زنجیره هیدروکربنی حلقوی -ionone? و یا ?-ionone) با یک (مثل ?-caroten) یا دو پایانه (مثل -caroten??-caroten – ) و یا به وسیله فرایند دهیدروژنز و یا اکسیداسیون سرچشمه گرفتهاند (دورینگ30 و هاریزون31، 2004).
ایزومرهای نوری و هندسی دو فرم مهم و فراوان کاروتنوئیدها میباشند که در اثر پدیده معمول ایزومره شدن در دنیای کاروتنوئیدها به خصوص موقعی که کاروتنوئیدها در برابر گرما و نور قرار میگیرند، به وجود میآیند. هر پیوند دو گانه از زنجیره Polyene ممکن است که در دو شکل موجود باشند: ایزومرهای Cis یا Trans. در طبیعت ایزومرهای all-E (در ابتدا all-Trans) فراوانترین هستند. از نظر ترمودیناکی، ایزومرهای Cis پایداری کمتری نسبت به ایزومرهای Trans دارند (بریتون32، 1995).
مولکولهای کاروتنوئیدی میتوانند آثار مهمی بر ضخامت، طول و سیالیت غشاها داشته باشند و از این طریق بر بسیاری از عملکردهای آنها اثر بگذارند (دورینگ و هاریزون، 2004).
تعداد پیوندهای دو گانه متصل به هم در کاروتنوئیدهای ماهی معمولا 11 عدد است. تعداد زیاد پیوندهای دوگانه در این ترکیبات باعث ناپایداری آنها میشود، به راحتی تخریب میشوند و در دماهای بالا و یا شدت نور بیرنگ میشوند (چوبرت33، 2001). غالبترین کاروتنوئیدهای موجود در بدن انسان بتاکاروتن، آلفاکاروتن، لیکوپن و بتاکریپتوگزانتین میباشند (دورینگ و هاریزون، 2004).

1-2-2-3- هضم و جذب کاروتنوئیدها
رنگها به واسطه ذخیره کاروتنوئیدهایی مثل آستاگزانتین و بتاکاروتن ایجاد میشوند. رنگدانهها باید به جیره اضافه شوند، چون ماهیان مانند سایر حیوانات قادر به سنتز رنگدانه نیستند. با این وجود کاروتنوئیدها به طور ضعیفی به وسیله ماهی مورد استفاده قرار میگیرند (جرکنگ34 و برگ35، 2000). یکی از دلایل این امر، جذب ضعیف کاروتنوئیدها در روده میباشد. وضعیت جیره غذایی و دمای آب بر قابلیت هضم کاروتنوئیدها اثر میگذارند (توریزن، 1985؛ چوبرت و همکاران، 1991؛ ترستیل36 و همکاران، 2005). ممکن است میزان جیره بر قابلیت هضم اثر بگذارد. همچنین اعتقاد بر این است که جذب در روده با مکانیسم انتشار غیر فعال صورت میگیرد که شامل جندین مرحله شکستن ترکیبات پیجیده غذا، قابلیت انحلال کاروتنوئیدها درون نمکهای صفراوی، حرکت از میان لایه آبی غیر قابل حل در مجاور میکروویلی، جذب به وسیله انتروسیت و همچنین چیلومیکرونها میباشد (فور37 و کلارک38، 1997).
قسمت جلویی روده، مکان اصلی جذب کاروتنوئیدها میباشد (وایت39 و همکاران، 2002). غلظت کاروتنوئیدهای پلاسما به عنوان یک شاخص خوب در مقدار کاروتنوئید در دسترس، برای رنگدهی پوست آزاد ماهیان مورد توجه قرار گرفته است. زیرا هم با غلظت کاروتنوئیدهای جیره و هم ذخیره سازی آنها در ماهیچه در ارتباط است (استورباکن40 و گوسوامی41، 1996). یک غذا با اندازه درشتتر، سریعتر از غذای کوچکتر دفع میشود، به همین دلیل زمان ماندگاری در روده در اولی کاهش یافته است و ممکن است این امر، بر قابلیت هضم مواد غذایی که جذب ضعیفی دارند مثل کاروتنوئیدها، اثرات منفی داشته باشند. دفعات غذا دهی، تخلیه معده را تحریک میکند، در حالیکه توقف غذادهی، سرعت دفع آخرین غذای هضم شده را پایین میآورد (تالبوت42 و همکاران، 1984). بعد از هضم، رنگدانههای کاروتنوئیدی میتوانند به طور کامل از طریق مدفوع دفع یا جذب شده و یا تغییر شکل یابند. مواد تغییر شکل یافته میتوانند به نوبت دفع شوند و یا دوباره به وسیله موکوسهای رودهایی جذب شوند (چوبرت، 2001).
از آنجاییکه کاروتنوئیدها ترکیبات محلول در چربی هستند، اضافه کردن چربیها به غذا قابلیت هضم رنگدانه را بالا میبرد و باعث افزایش تجمع رنگدانهها در بافها میشود. قابلیت هضم به طور اصلی به شکل و نوع کاروتنوئیدها وابسته است. بنابراین قابلیت هضم آستاگزانتین میتواند از 10 تا 60 درصد متغیر باشد و برخی اوقات فقط به منشا آنها بستگی دارد. در حالیکه قابلیت هضم کانتاگزانتینها تنها به 20 تا 30 درصد میرسد. آستاگزانتین به شکل استری، قابلیت هضم بالاتری نسبت به شکل آزاد دارد (چوبرت، 2001).

1-2-2-4- تبدیل متابولیکی کاروتنوئیدها
اصولا موجودات دریایی از لحاظ قابلیت تبدیل کاروتنوئیدهای موجود در جیره آستاگزانتین در سه دسته کلی قرار میگیرند (میرز43، 1997؛ چوبرت، 2001؛ افشارمازندران، 1381).
1- آنهایی که مانند ماهی آزاد و قزلآلا فقط میتوانند از خود آستاگزانتین استفاده کنند، در واقع حیواناتی که نمیتوانند تبدیلی انجام دهند (سالمونها).
2- آنهایی که میتوانند لوتئین یا زگزانتین را به آستاگزانتین تبدیل کنند (کپور ماهیان).
3- آنهایی که میتوانند آستاگزانتین را از بتاکاروتن بسازند و زگزانتین و سایر رنگدانههای واسط مانند کانتاگزانتین را نیز به آستاگزانتین تبدیل کنند (تقریبا همه سخت پوستان).

1-2-2-5- آستاگزانتین
منابع طبیعی کاروتنوئیدها، اغلب حاوی ترکیبی از رنگدانههای مختلف میباشد، غلظت آنها ثابت نیست و رنگی که ایجاد میکنند خیلی غیریکنواخت است و به نسبت کاروتنوئیدهای مختلف وابسته است. اما استفاده از کاروتنوئیدهای سنتزی رایجتر بوده که علت آن دسترسی آسان آن بوده و اینکه همیشه حاوی یک رنگدانه خاص میباشند (سلز و جانسنز، 2003). آستاگزانتین، مهم ترین رنگدانه کاروتنوئیدی است که امروزه به صورت چشمگیری در صنعت آبزی پروری مورد استفاده قرار میگیرد ( کریستیانسن و توریزن، 1997).
آستاگزانتین متعلق به یک دسته از ترکیبات به نام ترپنوئیدها است (گوئرین و همکاران، 2003). این رنگدانه زیستی مهمترین رنگدانه کاروتنوئیدی استخراج شده از بدن موجودات آبزی بالاخص آزاد ماهیان میباشد (کریستیانسن و توریزن، 1997).این ماده در جانوران دریایی به طور گسترده پراکنده شده، رنگ قرمز تا صورتی ماهی آزاد، قزلآلا و سختپوستان به این کاروتنوئید نسبت داده شده است (موری44 و همکاران، 1989).
وجود پایانههای هیدروکسیل و کتو روی هر حلقه Ionone در آستاگزانتین، برخی ویژگیهای بینظیری مثل توانایی استر شدن، فعالیت انتی اکسیدانی بالاتر و وضعیت قطبیتری را نسبت به دیگر کاروتنوئیدها ایجاد میکند (گوئرین و همکاران، 2003). آستاگزانتین عملکردهای زیستی مهمی را از جمله جلوگیری از اکسیده شدن اسیدهای چرب غیر اشباع PUFA، حفاظت از اثرات منفی نور ماوراءبنفش، پیش ساز ویتامین A، ایجاد واکنشهای ایمنی، خاصیت رنگدهی زیستی و همچنین بهبود رفتارهای تولیدمثلی را کنترل میکند (توریزن و همکاران، 1989؛ لورنز45 و سیسوسکی46، 2000).

1-2-2-5-1 منابع آستاگزانتین
آستازاگزانتین مهمترین رنگدانه کاروتنوئیدی میباشد که در جانوران آبزی یافت میشود و در بسیاری از غذاهای دریایی مانند ماهی آزاد، قزلآلا، سیم دریایی قرمز47، میگو، لابستر و تخم ماهی وجود دارد (گوئرین و همکاران، 2003). با این وجود آبزیان نمیتوانند کاروتنوئیدها را در بدن خود بسازند. تنها گیاهان و پروتیستها (باکتر، جلبک و قارچ) میتوانند کاروتنوئیدها را بسازند. بنابراین آبزیان متکی به جیره غذایی میباشند تا کاروتنوئید مورد نیاز خود را از طریق آن فراهم نمایند (جنتلز48 و هارد49، 1991). در محیط طبیعی آبزی، آستاگزانتین به وسیله ریزجلبکها یا فیتوپلانکتونها در زنجیره غذایی تولید میشوند و سپس مورد تغذیه زئوپلانکتونها، حشرات یا سختپوستان قرار میگیرند و آستاگزانتین را در بافتهای بدن ذخیره کرده و به نوبت به مصرف ماهی میرسد.

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

در سازگانهای آبی منابع متنوعی از آستاگزانتین وجود دارد که مهمترین آنها مخمر Phaffia rhodozyma، جلبک Haematococcus spp، میگوی کریل و خرچنگ دراز Craw fish میباشند (توریزن و همکاران، 1989). عقیده بر این است که ریزجلبک Haematococcus pluvialis بیشترین مقدار آستاگزانتین را در طبیعت در خود ذخیره میکند (گوئرین و همکاران، 2003). همچنین مقدار بالایی از آستاگزانتین در زیست توده مخمر Phaffia rhodozyma که به صورت استری شده و ایزومر نوری (‘R3، R3) است، وجود دارد (توریزن وهمکاران، 1989). ولی توانایی دسترسی زیستی آستاگزانتین موجود در آن در مقابل آستاگزانتین سنتزی به دلیل دیوارههای سلولی غیر قابل هضم، کم میباشد. بنابراین هضم آنزیمی دیواره سلولی یا شکستن مکانیکی در این مخمر میتواند سبب بهبود دسترسی زیستی آستاگزانتین موجود در آن شود ( جنتلز و هارد، 1991).
منابع رنگدانهایی مختلفی وجود دارد که میتوان آنها را به سه دسته تقسیم کرد. دسته اول مواد خام (بهخصوص مخمر، جلبک و کریل) میباشد. دسته دوم از منابع رنگدانهای شامل مشتقات صنعتی (مواد زائد میگو یا خرچنگ) میباشد. میزان کاروتنوئید در مشتقات میگو وخرچنگ از 119 تا 148 میکروگرم متغیر است و آستاگزانتین آنها معمولا به صورت آزاد یا استری شده با اسیدهای چرب میباشد (سیاپارا50 و همکاران، 2006). دسته سوم نیز شامل ترکیبات خاص (پودر میگو) است. اگرچه منابع متنوعی از آستاگزانتین موجود میباشد ولی عمدهترین منبع برای استفاده از این رنگدانه در صنعت آبزیپروری، آستاگزانتین صنعتی میباشد که حاوی آستاگزانتین با طبیعت یکنواخت و به فرم آزاد میباشد. مقدار بالای آستاگزانتین و فرمولاسیون یکسان آن باعث ایجاد یک محصول پایدار، پر مصرف و جا افتاده به نام Carophyl pink شده که از سال 1964 توسط شرکت سوئیسی F-Haffmon-la Roche-Basel ساخته و به بازار عرضه شده است. اگرچه شرکتهای تجاری آستاگزانتین را به فرمهای متفاوتی عرضه کردهاند ولی کاروفیل صورتی یکی از قدیمیترین و جاافتادهترین منابع آستاگزانتین است که در امر آبزیپروری مطرح و امروزه استفده از آن بسیار متداول است.

1-2-2-6 بتاکاروتن
بتاکاروتن یک رنگدانه طبیعی با طیف رنگی زرد تا قرمز است که یکی از مهمترین ترکیبات کاروتنوئیدی میباشد و به سهولت در بسیاری از گیاهان سبز و برخی از جلبکها و میکروارگانیسمهای فتوسنتزکننده یافت میشود. به علاوه این ماده هم یک آنتیاکسیدان قوی بوده و هم به عنوان پیش ساز ویتامین A در انسان و حیوانات به کار میرود (گراس51، 1991). امروزه بتاکاروتن به عنوان یک رنگ طبیعی به طور وسیعی در صنایع غذایی، بهداشتی، دارویی و دام وطیور آبزیان مورد استفاده قرار میگیرد. بتاکاروتن پرکاربردترین رنگ غذایی در دنیاست. این ماده برای بهتر کردن رنگ و ظاهر غذاها به منظور جلب توجه مشتریان به کار میرود. در غذاهایی مثل: مارگارین، پنیر، انواع آب میوههای صنعتی، محصولات لبنی، ماکارونی، شیرینیجات و… از بتاکاروتن برای رنگدهی استفاده میشود (زاجیک52، 1964).
بتاکاروتن عمدتا شامل دو نوع ایزومر (Cis-9) و (Trans-all) میباشد. خصوصیات فیزیکوشیمیایی بتاکاروتن (Cis-9) با بتاکاروتن (Trans-all) تا اندازهایی متفاوت است. بتاکاروتن (Trans-all) در چربی نامحلول بوده و به راحتی متبلور میشود، در حالیکه بتاکاروتن (Cis-9) در حلالهای آب گریز و چربی نسبتا قابل حل بوده و به سختی متبلور میگردد. بتاکاروتن مصرفی انسان بیشتر سنتزی میباشد که بیش 99 درصد آن ایزومر (Trans-all) است، درحالیکه بتاکاروتن موجود در میوهها و سبزیجات مخلوطی از ایزومرهای (Trans-all) و(Cis-9) میباشد.
علیرغم اینکه بتاکاروتن در برخی از گیاهان موجود است و بتاکاروتن موجود در گیاهان نوع طبیعی بتاکاروتن میباشد (گراس، 1991)، اما به دلیل پایین بودن میزان درصد بتاکاروتن در گیاهان، امروزه از روشهای استخراجی گیاهی به منظور تولید صنعتی بتاکاروتن کمتر استفاده میشود. از طرفی بتاکاروتنی که از طریق سنتز شیمیایی تولید میگردد از نظر ایزومر فضایی بیشتر به صورت ایزومر ترانس است و تبدیل شدن به ویتامین A در بدن در مقایسه با انواع طبیعی کمتر است (گراس، 1991؛ نلیس53 و دلنهیر54، 1991).
علاوه بر استخراج گیاهی و سنتز شیمیایی، بسیاری از میکروارگانیسمها نظیر مخمر Rhodotorula rubra، جلبک Dunaliella salina و کپک Blakeslea trispora نیز توانایی تبدیل بتاکاروتن را دارا هستند که به عنوان بتاکاروتن نوع طبیعی در نظر گرفته میشود. تولید نسبتا بالای بتاکاروتن توسط این میکروارگانیسمها که ساختمان نوع طبیعی بتاکاروتن را دارا هستند، باعث شده تا امروزه از روش تولید بتاکاروتن توسط میکروارگانیسمها به عنوان یک روش جایگزین به جای استخراج از منابع گیاهی و سنتز شیمیایی استفاده شود (لامپیلا55 و همکاران، 1985).

در تحقیقی که توسط مقدسی و همکاران (1389) روی روشهای رنگآمیزی مصنوعی سیکلید گرین ترور56 انجام شد، بروز تلفات بالا ناشی از استرس دستکاری قبل و بعد از بیهوشی و ورود ماده رنگی به درون خون ماهی، مشاهده شد. بنابراین با توجه به نتایج این تحقیق در مشاهدات اثر سوء ناشی از دستکاری و تزریق بر ماهیان، تولید و خرید و فروش ماهیان زینتی رنگآمیزی شده با روش تزریق برای رعایت حقوق حیوانات به هیچ وجه توصیه نمیشود.

1-3- فرضیه‌ها
فرضیه‌های این تحقیق عبارتند از:
1- رنگدانه های طبیعی اثر معنی داری روی افزایش رنگ ماهی فلاورهورن دارند.
2- اثر رنگدانه های طبیعی کمتر از رنگدانه های مصنوعی میباشد، اما میتوانند جایگزین مناسبی برای آنها باشند.

1-4- اهداف
هدف از انجام این تحقیق:
1- تاثیرات رنگدانه های طبیعی و مصنوعی بر شاخصهای رشد و رنگ پوست ماهی فلاورهورن

فصل دوم
مروری بر مطالعات انجام شده
2- مروری بر مطالعات انجام شده
2-1- تحقیقات داخل کشور
بازیارلاکه و همکاران (1384) اثر غلظت آستاگزانتین جیره غذایی مولدین ماده قزلآلای رنگینکمان را بر تجمع آن در تخمک و در نتیجه درصد لقاح مورد بررسی قرار دادند. نتایج نشان داد که رنگدانه آستاگزانتین در افزایش قابلیت لقاح تخم قزلآلای رنگینکمان موثر است و استفاده از این رنگدانه در جیره غذایی مولدین ماده پیشنهاد شد.
احمدی و همکاران (1385) گاماروس دریای خزر57 را به عنوان یک منبع مهم کاروتنوئیدی در رنگین کردن ماهیچه قزلآلای رنگینکمان به کار بردند. براساس نتایج به دست آمده اعلام شد که افزودن گاماروس دریای خزر به میزان 2 تا 4 درصد در غذای ماهی به طور مشخص بهبود رنگ گوشت ماهی را به دنبال دارد.
غیاثوند و شاپوری (1385) در تحقیقی به مدت 60 روز به مقایسه اثر رنگدانههای طبیعی و مصنوعی بر روی ماهی اسکار سفید (Astronotus ocellatus sp.) پرداختند، و در پایان آزمایش مشاهده کردند تیمارهای تغذیه شده با غذای حاوی رنگدانه شیمیایی آستاگزانتین درصد بیشتر تجمع رنگدانه را در بافت نشان داده ولی تیمارهای تغذیه شده با غذای حاوی رنگدانه طبیعی نیز تجمع رنگدانه در پوستشان دیده شده که دارای مقادیر کمتری بود.
علوی یگانه و همکاران (1386) افزایش میزان رشد و بقا در لاروهای قزلآلای رنگینکمان را از طریق تغذیه با مکمل آرد گاماروس رودخانهایی و دریایی در چهار سطح 10، 25، 50 و 100 درصد در مقایسه با غذای تجاری به مدت 60 روز سنجیدند و نتیجه گرفتند که تغذیه لارو ماهی با 10درصد مکمل آرد گاماروس دریایی با توجه به ارزش غذایی و میزان کاروتنوئید کل باعث افزایش رشد و بقا میشود.
عمادی و همکاران (1389) تاثیر جلبک دونالییلا سالینا (Dunaliella salina) در سطوح محتلف بر تغییرات رنگ پوست در ماهی قزلآلای رنگین کمان را سنجیدند و مشاهده کرند که غلظت رنگدانه بتاکاروتن با افزایش مقدار جبلک دونالییلا و زیاد شدن وزن، افزایش یافت.
همچنین مشعلچی و همکاران (1389) به بررسی مقایسه اثر آستاگزانتین و جلبک دونالیا سالینا بر رنگ پوست ماهی اسکار سفید پرداختند، رنگ سنجی پوست ماهیان نشان داد که تجویز خوراک حاوی آستاگزانتین و دونالیا باعث تغییر رنگ معنیدار پوست ماهیان شد.

2-2 تحقیقات خارج کشور
هابس58 و استاونهاگن59 (1958)، اثر کمبود مواد کاروتنوئیدی را بر بقای ماهی دارتر مورد بررسی قرار داده و مشاهده کردند که مولدینی که از جیره غذایی با کاروتنوئید کم تغذیه کرده بودند، طی نمو جنینی تلفات بالایی داشته ولی ماهیانی که از جیره غذایی حاوی ویتامین A یا اسفناج تغذیه کرده بودند، بازماندگی بالاتر و تلفات کمتری در طی مرحله نمو جنینی داشتند.
افزایش رشد در آزاد ماهی در اثر استفاده ار رنگدانه آستاگزانتین (توریزن، 1984)، افزایش رشد در تیلاپیای قرمز60 در اثر استفاده از رنگدانه آستاگزانتین حاصل از پودر میگو (آنپراسرت61 و بونیاراتپالین62، 1989)، افزایش رشد در کپور هندی در اثر استفاده از رنگدانه بتاکاروتن و کانتاگزانتین (گوسوامی63، 1993)، از جمله دیگر مطالعات در زمینه تاثیر رنگدانهها در افزایش رشد ماهی است.
کریستیانسن و توریزن (1997) میزان رشد و بقای ماهیان سالمون جوان اقیانوس اطلس Salmo salar را که از سطوح مختلف آستاگزانتین در جیره استفاده کرده بودند مورد بررسی قرار دادند و گزارش کردند که اثر آستاگزانتین جیره بر رشد ماهیان معنی دار بوده، به طوری که در ماهیانی که از جیره فاقد آستاگزانتین تغذیه کرده بودند کاهش وزن مشاهده شد. غلظت آستاگزانتین و ویتامین A موجود در بدن ماهی به میزان آستاگزانتین موجود در جیره وابسته بود و بالاترین مقدار آن در ماهیانی که از بالاترین مقدار آستاگزانتین استفاده کرده بودند، مشاهده شد. بقا نیز در ماهیان تغذیه شده با مکمل آستاگزانتنی در جیره، بالاتر از گروه کنترل بود.

این نوشته در پایان نامه ها ارسال شده است. افزودن پیوند یکتا به علاقه‌مندی‌ها.

دیدگاهتان را بنویسید