مقاله رایگان درمورد ورزشکاران، تصویر سازی، تصویر ذهنی، بهبود عملکرد

سازی بیرونی، گنجایش پایه های یکسان یک مهارت ، که یک ورزشکار طی اجرای واقعی به نظر می رسد را ندارد در صورتی که در مورد تصویر سازی درونی اینگونه نیست (گیل، ۱۹۹۴).
ماری برد۳۲ بر اساس هدف تمرین تصویر سازی ، آن را به دو نوع تقسیم بندی می کند:
۱ـ تصویر پردازی ذهنی مطلوب: هدف از این نوع تصویر پردازی ذهنی، افزایش موفقیت ورزشکار در مهارتهای ورزشی است. در این تمرین ذهنی، بطور منظم ذهن فرد با جابجایی خطاهای فعالیتی درگیر است و تا انجام یک تمرین کامل ذهنی ادامه پیدا می کند.
۲ـ تصویر سازی ذهنی غلبه ای: در این نوع تصویر پردازی ذهنی، هدف کنترل کردن فشار، از طریق استفاده از تخیل است. تمرین تصوری بطور معمول بر مبنای شیوه حساسیت زدایی منظم بنا می شود که خود بر اصل منع دوگانه و بسط یک سلسله مراتب است. اصل منع دوگانه چنین می گوید که دو هیجان متناقض در یک لحظه با هم وجود ندارد. به عبارت دیگر امکان ندارد در یک لحظه هم آرامش داشت و هم مضطرب بود (ماری، ۱۳۷۰).
۲-۲-۶-۲- بیان نظریه ای
به طور سنتی ، سه نظریه برای تبیین آثار تصویر ذهنی روی عملکرد حرکتی تنظیم شده است. نظریه روانی عصبی عضلانی مدعی است که حوادث تصویر شده در ذهن می تواند در فرد انرژی عصبی عضلانی، درست مشابه آنچه در خلال یک اجرای واقعی فیزیکی رخ می دهد، ایجاد کند. نظریه یادگیری سمبولیک مدعی است که تصویر ذهنی به عنوان یک سیستم کدگذاری برای کمک به کسب الگوهای جنبشی کار می کند. سومین فرمول، تعیین توجه ـ انگیختگی است که پیشنهاد می کند در خلال آموزش تصویر ذهنی می تواند توجه فرد را از افکار تکلیف نامربوط باز دارد و به افکار تکلیف مربوط معطوف سازد. بنابراین، این نظریه قادر است جنبه های شناختی و فیزیولوژیکی آموزش تصویر ذهنی را با یکدیگر ترکیب کند. تصویر سازی ذهنی بایستی قبل و بعد از تمرین ، قبل و بعد از مسابقه، هنگام استراحت و طی دوره هایی از مصدومیت مورد استفاده قرار گیرد (رمضانی، ۱۳۷۳). در مجموع تصویر سازی طی مسابقه به ورزشکاران کمک می کند تا تمرکزشان را حفظ کنند در رابطه با عملکردشان اعتماد به نفس پیدا کنند و در کنترل انگیزه شان موفق باشند. این موضوع از این ایده حمایت می کند که تصویر سازی ذهنی می تواند عملکرد ورزشکاران را افزایش دهد و در برنامه تمرینی مهارتهای روانی، موثر واقع شود (گالاهو، ۱۹۹۱) .
۲-۲-۷- هدفمندی
هدفمندی به منظور داشتن برنامه ای منظم و طبقه بندی شده از نظر ترتیب اهداف و تلاش در راه رسیدن به آنها می باشد. این مهارت به ورزشکار و مربی کمک می کند تا هدف و راه موفقیت آمیز رسیدن به هدف را بشناسد. از طرف دیگر هدفمندی، ارزیابی کیفیت و میزان پیشرفت را امکان پذیر می سازد. تحقیقات نشان داده است ورزشکارانی که از این مهارت استفاده می کنند از اضطراب کمتر ، تمرکز بهتر، اعتماد به نفس بیشتر و عملکرد مطلوب تری برخوردار هستند. بررسی های بعمل آمده در مورد عملکرد ورزشکاران زبده و قهرمان المپیک، نشان می دهد که بهترین عملکرد ، زمانی حاصل می شود که ورزشکار برای خود هدف تعیین نموده و چگونگی دستیابی به آن را در هر جلسه تمرین و در هر مسابقه ارزیابی نماید. در مقابل چنانچه ورزشکار هدفی از اجرای تمرین نداشته باشد بازده کاری وی پایین خواهد بود. داشتن اهداف روشن و مشخص، علاوه بر بهبود عملکرد ورزشی ، اثر مثبت و شایان توجهی نیز بر سطح انگیزه ورزشکاران دارد.
بطور کلی، هدفمندی به دلایل زیر از اهمیت فراوانی برای ورزشکاران برخوردار است:
۱ـ موجب بهبود عملکرد می شود.
۲ـ به روشن شدن توقعات و انتظارات کمک می کند.
۳ـ کیفیت تمرینات را بهبود می بخشد.
۴ـ حس مبارزه طلبی ورزشکار را تقویت نموده و از کسالت و رخوت جلوگیری می نماید.
۵ـ احساس غرور و افتخار ، رضایتمندی و خشنودی و اعتماد به نفس را افزایش می دهد.
۶ـ انگیزه درونی را برای رسیدن به دستاورد های جدید تقویت می کند(آقاعلی نژاد، ۱۳۷۶).
برتون۳۳ در سال ۱۹۸۳ عنوان کرد، افرادی که از هدفمندی استفاده می کنند، کمتر دچار هیجان و استرس می شوند، بهتر ارتباط برقرار می کنند، اعتماد به نفس بیشتری دارند، اجرای بهتری دارند و از اجرای خود راضی ترند (برتوون ۱۹۸۳) .
در مهارت تعیین هدف ، مربیان نقش بسیار مهمی را در طراحی و اجرای منظم برنامه ها و نیز کمک به ورزشکاران در ایجاد تعادل بین اهداف ورزشی، شغلی و زندگانی ، و تعیین اولویت اهداف مد نظر ایفا می نمایند. مربیان با فراهم نمودن محیطی دوستانه و لذتبخش برای ورزشکاران، مشاورینی با ارزش برای آنها می باشند. برای مربیانی که به تعیین هدف به عنوان وسیله ای برای ارتباط بهتر با ورزشکاران علاقه مند متصور می شوند ، فواید چندی وجود دارد که عبارتند از:
ـ افزایش بلوغ ورزشکاران از طریق درگیر شدن انها در فرایند تعیین هدف.
ـ ایجاد ارتباط بهتر با ورزشکاران ، زیرا تعیین و ارزیابی اهداف ، نوعی تمرین همکاری است.
ـ تقویت بهتر رفتار مناسب ورزشکار.
ـ و از همه مهمتر تقویت ماهیت درونی یا غریزی ورزشکار ، برای مثال شادی رضایت از دستیابی به هدف از پیش تعیین شده (آقاعلی نژاد، ۱۳۷۶).
۲-۲-۷-۱- انواع هدف ها
در تعیین هدف باید بین هدفهای کوتاه مدت و بلند مدت و نیز هدفهای نتیجه ای و عملکردی، تمایز قایل شد. هدف بلند مدت، حد نهایی هر چیزی است و بنابراین دارای جریانی ادامه دار می باشد اما هدف کوتاه مدت، مشخص ، ویژه ، نزدیک و فوری است، زیرا مبتنی بر محاسبه شرایط کنونی ورزشکار یا حالات و کیفیات کار او می باشد. هدف نتیجه ای، هدفی است که به برد در یک بازی و یا چند مسابقه و کسب مقام قهرمانی توجه دارد، اما هدف عملکردی ، به بهبود و توسعه مهارت ها توجه دارد. برای مثال، رسیدن به کسب امتیاز از ۹۰ درصد پرتابهای آزاد در بسکتبال ، نمونه ای از اهداف عملکردی و اجرایی است.
۲-۲-۷-۲- اصول تعیین اهداف
۱ـ اهداف باید عملکردی و اجرایی باشند نه نتیجه ای.
۲ـ اهداف باید تلاش انگیز باشند نه چندان ساده که به آسانی دست یافتنی گردند.
۳ـ اهداف باید واقعی، قابل حصول و غیر رویایی باشند.
۴ـ اهداف باید جزیی، مشخص و غیر کلی باشند.
۵ـ اهداف باید کوتاه مدت باشند نه بلند مدت.
۶ـ پیش از اهداف تیمی، بایستی روی اهداف فردی تأکید نمود.
تحقیقات نشان داده اند اهدافی که رقابت را بر می انگیزانند نسبت به اهداف آسان، موجب توسعه بهتر عملکرد ورزشکار می شوند. اما باید توجه داشت که سطح دشواری اهداف، نباید آنقدر بالا باشد که ورزشکار از تلاش به دستیابی آن روی گردان شده و نسبت به تحقیق آن ناامید گردد. دشواری بیش از حد اهداف ، موجب از بین رفتن انگیزه ورزشکار می گردد و احساس ناتوانی را در وی رشد می دهد. اهداف باید قابل حصول باشند، رسیدن به هر هدفی نوعی پاداش محسوب می شود و موجب تقویت گرایش ورزشکاران به تعقیب هدف بعدی خواهد شد. هنر مربی، تعیین چنان اهدافی است که بیشترین انگیزه را تولید کنند، در تعیین اهداف باید سطح مهارت کنونی ورزشکار در نظر گرفته شود. شکل ۲-۳ رابطه بین سطح دشواری هدف و سطح انگیزش را نشان می دهد.
شکل ۲-۳- رابطه بین سطح دشواری هدف و سطح انگیزش
اصل مهم دیگر در تعیین هدف، تعیین اهداف واقع گرایانه در مقابل اهداف غیر واقعی و خیالی است. نکته مهم در طرح اهداف واقع گرایانه برای ورزشکاران، شناخت درست توانایی های آنهاست، نه آنچه که انها در آرزو دارند. اهداف اگر بخواهند واقعی بمانند بایستی تحول یابند. تحول و درستکاری اهداف یک هنر ارزنده است. عدم تغییر و تعدیل اهداف برحسب شرایط، عامل مهمی در تسلیم شدن در برابر شکست می باشد.
۲-۲-۷-۳- مشکلات رایج در تعیین هدف
تعیین هدف تکنیک مشکلی نیست، اما این بدین معنی نمی باشد که در کاربرد برنامه های تعیین هدف مشکلی بوجود نخواهد آمد. گولد در سال ۱۹۹۳ بعضی از مشکلات رایج را اینگونه عنوان می کند:
ـ شکست خوردن در تعیین اهداف ویژه
ـ تعیین اهداف زیاد
ـ شکست خوردن در تعدیل اهداف ، وقتی که اهداف به دست نیامده اند.
شکست خوردن در تعیین اهداف اجرا
ـ ارزیابی نکردن اهداف و دنبال نکردن روش های کار (گلد، ۱۹۸۱).
۲-۳- پیشینه تحقیق در داخل و خارج
۲-۳-۱- تحقیقات انجام شده در داخل
ـ اصانلو در سال ۱۳۷۰، تحقیقی را باعنوان عامل انگیزه انتخاب رشته های ورزشی دسته جمعی و انفرادی خانمهای ورزشکار استان تهران انجام داد. نمونه های تحقیق تعداد ۲۴۰ نفر از ورزشکاران زن بودند که پس از تجزیه و تحلیل نتایج اختلاف معنی داری بین سطح انگیزش ورزشکاران رشته های دسته جمعی و انفرادی مشاهده نگردید.
ـ نوابی نژاد در سال ۱۳۷۳ ، ویژگیهای روانی ورزشکاران زن شرکت کننده در مسابقات قهرمانی را مورد بررسی قرار داد. جامعه آماری این تحقیق ، شامل کلیه ورزشکاران شرکت کننده در این مسابقات بودند که در ۱۰ رشته ورزشی بدمینتون ، بسکتبال ، تکواندو ، دو و میدانی ، شطرنج ، شمشیر بازی ، شنا، نجات غریق ، والیبال و هندبال فعالیت داشتند. برای بدست آوردن اطلاعات لازم از آزمون OMSAT (تست سنجش مهارتهای روانی اوتاوا) استفاده شد و این نتایج را بدست آورد: بالاترین میزان هدف چینی ، متعلق به ورزشکاران رشته بسکتبال و کمترین میزان متعلق به ورزشکاران جوان همین رشته بود. بیشترین میزان تعهد و التزام ، متعلق به ورزشکاران رشته شمشیر بازی و کمترین میزان متعلق به ورزشکاران رشته هندبال بود. بیشترین میزان واکنشهای روانی ، در ورزشکاران رشته تکواندو وکمترین میزان ، در ورزشکاران رشته هندبال مشاهده گردید. بیشترین میزان ترس، در ورزشکاران رشته بسکتبال و کمترین میزان در ورزشکاران رشته شطرنج، بیشترین میزان آرامش روانی، متعلق به ورزشکاران رشته هندبال و کمترین میزان متعلق به ورزشکاران رشته شنا بود. بالاترین میزان انرژی روانی، تمرین ذهنی، تمرکز متعلق به ورزشکاران رشته بسکتبال و پایین ترین میزان در ورزشکاران رشته شنا ملاحظه گردید. بیشترین میزان تمرکز مجدد، در ورزشکاران رشته بدمینتون و کمترین میزان در ورزشکاران رشته شنا مشاهده گردید و بالاخره بیشترین میزان طرح ریزی مسابقه، در ورزشکاران رشته تکواندو و کمترین میزان در ورزشکاران رشته شنا ملاحظه گردید.
ـ آقای علی نژاد در سال ۱۳۷۶، مهارتهای روانی ۱۱۴ نفر از بازیکنان هندبال تیم های ملی شرکت کننده در مسابقات هندبال دهه فجر را با استفاده از پرسشنامه وینتر مورد ارزیابی و مقابسه قرار داد. کشورهای شرکت کننده در این دوره از مسابقات عبارت بودند از: ایران، گرجستان، آذربایجان، عمان، سوریه ، ارمنستان ، پاکستان. پس از تجزیه و تحلیل نتایج نشان داد که :
ـ بین میانگین امتیازات بازیکنان تیم ملی هندبال ایران در مهارت انگیزش با کشور های ارمنستان، هنذوستان، و سوریه تفاوت

این نوشته در No category ارسال شده است. افزودن پیوند یکتا به علاقه‌مندی‌ها.

دیدگاهتان را بنویسید