قابلیت MRI در بررسی آسیب های غضروف مفصلی در بیماران مبتلا به استئوآرتریت مفصل زانو مروری نظام مند بر مطالعات گذشته

مجــلـــــه دانـشــــگاه عــلـــــوم پـزشـــکـــــی مــازنـــــــدران دوره بیست و یکم ویژه نامه 1 اسفند سال 1390 (345-335)

قابلیت MRI در بررسی آسیب های غضروف مفصلی در بیماران مبتلا به استئوآرتریت مفصل زانو مروری نظام مند بر مطالعات گذشته

ناهید رحمانی1
محمدعلی محسنی بندپی2 افسون نودهی3

چکیده
سابقه و هدف: استئوآرتریت یـک اخـتلال شـایع تحلیلـی اسـت کـه مفاصـل سـینوویال را درگیـر مـی کنـد . یکـی ازاختلالات مهم همراه با استئوآرتریت، تخریب غضروف مفصل در درجات مختلف می باشد. هدف از انجام مطالعه مـرورینظام منـد حاضـر، بررسـی اعتبـار و پایـایی تکنیـک تـصویربرداریMagnetic Resonance Imaging MRI) آسـیب هـایغضروف مفصلی در بیماران مبتلا به استئوآرتریت مفصل زانومی باشد.
مواد و روش ها: جستجو در بانک های اطلاعاتی Science Direct ،Ovid CINAHL ،Elsevier ،Scopus ،PubMed به زبان انگلیسی با استفاده از کلیـد واژه هـای اسـتئوآرتریت (MRI (Magnetic Resonance Imaging) ،(Osteoarthritis، آسیب های غضروف (Cartilage lesion) و تکنیک های تصویربرداری (Imaging techniques) در فاصـله زمـانی 2000 تـا2011 انجام گرفت.
یافته ها: با استفاده از کلمات کلیدی فوق 150 مقاله به دست آمد کـه از بـین آنهـا 20 مقالـه معیارهـای ورود بـه مطالعـه راداشتند و مورد بررسی قرار گرفتند. تفاوت های موجود میان مقالات از نظر تعداد و نوع نمونه ها و شاخص های مورد بررسـیمی باشد.
استنتاج: بررسی مطالعات نشان داد که شواهد کافی مبنی بر شایستگیMRI برای ارزیابی آسیب های غضروف مفصل در بیماران مبتلا به استئوآرتریت زانو وجود دارد.

واژه های کلیدی: استئوآرتریت، MRI، آسیب های غضروف، تکنیک های تصویربرداری

مقدمه
استئوآرتریت یک اختلال شـایع تحلیلـی اسـت کـه وسیع به همراه ازدست رفتن غضروف مفصل، هیپرتروفی
کپسول، استخوان زیر غـضروف (subcondral bone) و حاشیه هـای مفـصل مـی باشـند . بـا پیـشرفت ایـن بیمـاری التهـاب سـینوویت بـه همـراه درجـات مختلـف تخریـب غضـروف مفصـل دیـده می شـود. با افـزایش سن علائـم مفاصــل ســینوویال را درگیــر مـ ـیکنــد(1). یافتــه هــای پاتولوژیـک اصـلی در ایـن اخـتلال شـامل بـینظمـی در تغییرات لوکال مفصل، تغییر در مراحل ترمیم بافتهـایداخل مفصل، درگیری مفاصل بزرگ و تغییرات تخریبـی

مولف مسئول: محمدعلی محسنی بندپی- تهران: دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی تهران E-mail: [email protected]
1. گروه فیزیوتراپی، کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی تهران
2. مرکز تحقیقات توانبخشی اعصاب اطفال، گروه فیزیوتراپی، دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی تهران
3. گروه فیزیوتراپی، دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی تهران

اسـتئوآرتریت بـدتر مـی شـود و باعـث ایجـاد نـاتوانی و اختلال عملکرد افراد مبتلا می گردد. به دنبال این اخـتلالدرد، تـورم ، خـشکی مفـصل، بدشـکلی هـای مفـصلی و کاهش دامنه حرکتی مفصل ایجاد مـی شـود (1). یکـی ازشایع ترین مفاصل بدن که دچار اسـتئوآرتریت مـیشـودمفصل زانو می باشد که در این مفصل به دنبال جاب ه جـاییکشکک، تغییر مرکز لحظه ای چرخش، انتقال غیرنرمـالوزن و چنــدین عامــل بیومکانیکــال دیگــر آســیب بــهغضروف مفصل و استئوآرتریت ایجاد می شود(2).
یکی از اختلالات مهم همراه با استئوآرتریت، تخریـب غضروف مفصل در درجات مختلف می باشـد (3). بخـشاصلی غضروف مفصل شامل شبکه ای از کـلاژن نـوعII است که در آن پروتئوگلیکان ها و ماکروملکول ها قـرارگرفته اند. کلاژن نوعII کـه در غـضروف مفـصل دیـده می شود به صورت شبکهای از فیبریل های ظریف مرتـبشده است کـه در مقابـل نیروهـای فـشاری اعمـال شـدهمقاومت می کنـد . ایـن خـصوصیت بـه غـضروف اجـازهمی دهد تا به عنوان ضربهگیر و محافظـت کننـده مفـصلدر برابر بار و فشارهای وارده عمل کند(4، 5).
ضخامت غضروف در سطح مفصل به صورت نـاهمگونمی باشد و این تفاوت در ضخامت غضروف بـه عملکـردبیومکانیکی آن مربوط مـیشـود (7،6). در ناحیـه هـایی ازغضروف که میزان بـار وارده افـزایش مـی یابـد بیـشترینضخامت غـضروف را داریـم(9،8). اخـتلالات غـضروفمفصلی در نتیجه انتقال وزن در مفصل درگیر و تحریکپایانــه هــای عــصبی در اســتخوان زیــر غــضروف ایجــادمی شوند(10، 11). بنابراین بررسی و ارزیـابی آسـیب هـایغــضروف مفــصلی زمینــه علاقــه بــسیاری از تحقیقــاتعلمی، کلینیکـی، بیومکـانیکی، بیوشـیمی و هیـستولوژیبرای چند دهـه بـوده اسـت(2). ایـن تحقیقـات در حجـموسیعی در علم ارتوپدی انجام شده اسـت و باعـث شـدهتا توجه عمیقی به پـاتوفیزیولوژی، اتیولـوژی، پـاتولوژیمفصل و تاریخچه واقعی و طبیعی و درمـانهـای ممکـنبرای رفع این نقایص مفصل داشته باشیم(2).
تکنیک های تصویربرداری گوناگونی برای ارزیابیمفاصل و بافت های نرم اطراف آن ها، بافت هـای درونـیمفاصل، غضروف و آسـیب هـای آن وجـود دارد کـه ازجمله آنها می توان به موارد زیر اشاره کرد:
1- آرتروسکوپی(Arthroscopy) : که یـک روشتهاجمی برای بررسی آسیب ها می باشد در ایـن روش بـهکمـک جراحـی مـی تـوان از وقـایع اتفـاق افتـاده درون مفصل مطلع شد. این روش یک نمای کـاملاً مـشخص وwide-angle از حفره مفصل زانو می دهد(13،12).
2- ســونوگرافی (Sonography): ایــن روش یــکتکنیک غیرتهاجمی، آسان و در دسترس برای تـشخیص
بــسیاری از اخــتلالات در بافـ ـت هــای اطــراف مفاصــلمختلف بدن از جمله عـضلات(17-14)، غـضروف، مـایعسینوویال، غشای سینوویال، منیسک، کپسول، بورساهایاطـــراف مفاصـــل و همچنـــین کـــورتکس اســـتخوانمی باشد(18). اخیراً بـا توجـه بـه پیـشرفت ایـن تکنیـک وقوی تر شدن سیگنال های تصویربرداری تغییرات مراحـلاولیه و پیشرفته بیمـاری اسـتئوآرتریت بهتـر از قبـل قابـلارزیابی و تشخیص می باشد. بیمار با این تکنیک احساسراحتی بیشتری دارد. سـونوگرافی بـه عنـوان یـک روشتـــصویربرداری دینامیـــک ایـــن توانـــایی را دارد تـــاتصویربرداری و ارزیابی را به صورت چنـد صـفحه ای ازساختارهای اسکلتی – عضلانی و مفاصل درگیر به عمـلآورد و پیشرفت پاتولوژی را مستقیماً مونیتور کند(18).
3- اشعه ایکس (X-ray): این تکنیک برای بررسـیموضـــعی ســـاختارهای اطـــراف مفـــصل و چگـــونگیسازماندهی شبکه کلاژن اطـراف مفـصل در بافـت هـایسالم و دربافتهای دارای آسیب اولیه مورد استفاده قرارمی گیرد. یک تکنیک خاص مورد استفاده در این زمینـهSAXS یا small angle X-ray scattering می باشد کـهبــرای مــشاهده کــردن ســاختارهای بــزرگ انــدازه و مخصوصاً برای مشاهده و بررسی سازماندهی فیبریل های کلاژن و نحوه قرارگیری آن ها در استخوان و غـضروفمناسب می باشد(3).
4- Magnetic Resonance Imaging (MRI): یـک روش مفید و موفق در تـشخیص آسـیب هـای غـضروفمـــی باشـــد. حـــساسیت ایـــن روش بـــرای تـــشخیصناهنجــاری هــای اســتخوان زیــر غــضروف مفــصل و آسیبهای پیشرفته ضخامت غـضروف بـالا بـوده اسـتولـی بـرای بررسـی اخـتلالات و آسـ یبهـای کوچـک دارای حـــساسیت پـــایینی مــ ـی باشــد. پیـــشرفته تـــرین تکنیــک هــایMRI یــک نمــای چنــد صــفحه ای ازغضروف مفصل را نشان می دهد(19، 21). از نظـر قـدرتسیگنالMRI دارای قدرت 3 تـسلا حـساسیت و قابلیـتتشخیصی بالایی نسبت بهMRI با قدرت 5/1 تسلا دارد.
این روش یک تکنیک غیرتهاجمی و متـداول بـه همـراهدیگر روش های تهاجمی برای ارزیابی و تشخیص درمان آسیبهای غضروف می باشد ولی در حال حاضـر دارایمحدودیت تشخیصی است(21-19).
مطالعات زیادی بـه بررسـی آسـیبهـای غـضروف
مفصل زانو در بیماران مبتلا به استئوآرتریت پرداخته انـد . با توجه به این که ارزیابی این آسیب ها و تشخیص به موقـع آن ها برای طراحی یک برنامه مدون درمانی و جلوگیریاز آسیب بیشتر و پیشرفت بیماری استئوآرتریت ضروریمی باشد و همچنین با بررسی مطالعات مهم در این زمینهکه اکثر این مطالعـات از تکنیـکMRI بـه عنـوان یـکروش مـدرن و کامـل بـرای ارزیـابی اسـتفاده کـرده انـد، هدف از مطالعه فوق مروری نظام مند بر مطالعات گذشتهو ارزیــابی شایــستگی تکنیــک تــصویربرداریMRI در بررســی آســیب هــای غــضروف در بیمــاران مبــتلا بــهاستئوآرتریت مفصل زانو می باشد.

مواد و روش ها
با هدف بررسی این کـه آیـا آسـیب هـای غـضروفمفــصل زانــو بــه کمــک تکنیــک تــصویربرداری MRI قابل ارزیابی مـی باشـد و همچنـین بررسـی عوامـل خطـرمــرتبط بــا ایــن آســ یبهــا بانــک هــای اطلاعــاتی
،CINAHL ،Ovid ،Elsevier ،Scopus ،PubMed
ScienceDirect بـــه زبـــان ان گلیـــسی بـــا اســـتفاده از کلیــــد واژههــــای اســــتئوآرتریت (Osteoarthritis)، MRI (Magnetic Resonance Imaging)، آسیب هـایغضروف (Cartilage lesion) و تکنیک های تـصویربرداری (Imaging techniques) به روش جـستجوی موضـوعیدر فاصله زمانی یک دهه گذشته از 2000 تا 2011 موردبررســی قــ رار گرفــت. در ضــمن از منــابع موجــود درنمایــه هــای مقــالات تحقیقــاتی بررســی شــده کــه درسایت های فوق ایندکس نشده بودند نیز استفاده گردیـد.
مطالعاتی که بر روی مفصل زانو و در نمونههـای انـسانیمبتلا به استئوآرتریت با و بدون گروه کنترل و با اسـتفادهاز تکنیک تـصویربرداری MRI انجـام شـده بودنـد و بـهزبـان انگلیـسی چـاپ شـده، بـه صـورت مـتن کامـل در دسترس بودند انتخاب گردیدند.
اگر نویسنده یا نویسندگان گزارش نمـوده باشـند کـه بـااسـتفاده از تکنیـک تـصویربرداری MRI قـادر بـه تـشخیص ضایعات غضروف مفصل بوده اند و یاMRI دستگاه معتبـر وقابل اعتمادی در بررسی ضـایعات غـضروف م ـیباشـد نتـایجمطالعه “مثبت” ارزیابی مـی شـد . اگـر چنانچـه نویـسنده و یـانویسندگان گـزارش داده باشـند کـه تکنیـک تـصویربرداریMRI از اعتبــار و روایــی کــافی جهــت ارزیــابی ضــایعاتغضروف مفصل برخوردار نمی باشد و یا قـادر بـه تـشخیصاین ضایعات نیست نتایج مطالعه “نفی” ارزیابی می شد.

یافته ها
بـا اسـتفاده از کلمـات کلیـدی فـوق 150 مقالـه بـه دست آمد که از بین آن ها 20 مقالـه معیارهـای ورود بـهمطالعه را داشـتند(22، 41) و مـورد بررسـی قـرار گرفتنـد.
خلاصه یافته های این مقالات در جدول شـماره 1 آوردهشــده اسـت. اغلـب مقـالاتی کـه شـرایط مطالعـه مــا را نداشتند بـه دلایـل زیـر از مطالعـه حـذف شـدند: بعـضیمطالعات بر روی نمونه های حیوانی انجام شـدند، بعـضیدیگـر بـه صـورت case study بـوده و دیگـر مطالعـات Randomized Clinical Trial بودند، تعدادی از مطالعـات

جدول شماره 1: مطالعات مرتبط با ارزیابی غضروف مفصل زانو در بیماران مبتلا به استئوآرتریت به کمک MRI
تعداد و نوع افراد مورد مطالعه نویسنده/سال انتشار
بعد از 2 سال مشاهده و ارزیابی،MRI توانست ظهور و یا عـدم ظهـور، افـزایش و یـا کـاهشآسیب غضروف، استخوان زیر غضروف و منیسک ها در افراد مبتلا به زانودرد مزمن میانـسال را نشان دهد.
MRI 1 تسلا ارزیابی تغییرات آسیب های غضروف، استخوان زیر غضروف و منیسک ها در طی 2 سال بررسی 77 بیمار مبتلا به زانودرد مزمن (55 زنو 22 مرد) Boegard و همکاران
(22) (2001)
MRI نمی تواند برای بررسی آسیب های غضروف مفصل زانو جایگزین آرتروسکوپی شودو آرتروسکوپی به عنوان یک متد مهم ارزیابی مطرح است.
MRI 1 تسلا و آرتروسکوپی بررسی این مسئله که آیاMRI می تواند برای بررسی آسیب های غضروفجایگزین آرتروسکوپی شود. 195 بیمار مبتلا بهDJD که به سه گروه تقسیم شدند و همکاران Friemert (23) (2003)
یافته MRI در مورد ادم مغز استخوان نتوانست به طور رضایت بخشی وجود یا عدم وجود درد را توضیح دهد. ولی در زنان مبتلا به ادم مغز استخوان به هم راه نقص کامل غضروف بـه طـورمشخص درد بیشتری گزارش شد. MRI با قدرت 5/1 تسلا بررسی اینکـه آیـا اخـتلالات اسـتخوان زیـر غـضروف (BME یـا ادم مغـزاستخوان) و آسیب های غضروف به کمکMRI قابل ارزیابی می باشـند واینکه آیاMRI می تواند تفاوت بین زانوی دردناک و غیر دردناک مبتلا بـهOA را نشان می دهد
4 گروه از زنان (30 زن در هـر گـروه) مبــتلا بــه OA درجــه 2 دارای درد و آسیب غضروف مفصل زانو Sowers و همکاران
(24) (2003)
MRI می تواند پیشرفتOA زانو را در بیماران به دقت ارزیابی و اندازه گیری کند و همچنینمی تواند به بیماران در تشخیص پیشرفت سریع بیماری کمک کند این یافته ها نشان می دهـدکه MRI می تواند در ارزیابی تأثیرات درمان در بیماران OA کمک کننده باشد.
MRI 5/1 تسلا و رادیوگرافی ارزیابی تغییرات حجم غضروف مفصل زانو در بیماران مبتلا به OA در یک دوره دو ساله با استفاده از MRI و مقایسه آن با یافته های رادیولوژیک 32 بیمار مبتلا به OA علامتی در طی 6،
12، 18 و 24 ماه ارزیابی و همکاران Raynauld (25) (2004)
طبق نتایج مطالعه میزان پیشرفتNarrowing فضای مفصل با یافته های رادیوگرافی بـه عنـوان MRI 1 تسلا و بررسـی ارتبـاط بـین پیـشرفتNarrowing فـضای مفـصل بـا یافتـه هـای 224 مرد و زن مبتلا به OA علامتی Amin و همکاران

(2005) (27) رادیوگرافی و میزان آسیب غضروف مفصل در بررسی با MRI رادیوگرافی یک عامل مهم پیشگویی کننده آسیب غضروف مفصل در ارزیابی باMRI مطرح می باشـد.
همچنین رادیوگرافی به عنوان یک تکنیک اند ازهگیری اگر به تنهایی استفاده شود حـساسیتپایینی دارد و بخشی از آسیب های غضروف را نادیده می گیرد.

Ding و همکاران 325 بیمار مبتلا به OA بررسی ارتباط بین میزان شیوع آسیب های غضروف مفصل زانو و از دستMRI 1 تسلا و آسیب های شایع غضروف به عنوان فاکتور پیشگو برای از دست رفتن غـضروف مفـصل در
(2005) a (28) رفتن غضروف در زنان و مردان جوان رادیوگرافی طی 2 سال ارزیابی مشخص شد. افزایش و کاهش آسیب های غضروف مفصل زانو با میـزان
تغییرات حجم غضروف زانو در ارتباط می باشد.

Ding و همکاران 372 مرد و زن مبتلا به OA بررسـی ارتبـاط بـین آسـیب هـای غـضروف مفـصلی زانـو و یافتـه هـایMRI 1 تسلا در موارد آسیب غضروف مفصل و درOA افزایش اندازه استخوان و استئوفایت ها را داریـم.
(2005) b (29) رادیوگرافی درOA ، حجم غضروف، اندازه اسـتخوان و میـزان اخـتلال در همچنین آسـیب غـضروف مفـصل منتهـی بـه اخـتلال کـلاژن، کـاهش حجـم غـضروف وکلاژن نوع 2 Narrowing فضای مفصل می شود که در مراحل اولیهOA نقش مهمی را در ایجـاد آسـیبغضروف مفصلی دارند.

Wluka و همکاران 117 بیمار مبتلا به OA علامتی زانو تعیین اینکه آیا آسیب های غضروف مفصل با از دسـت رفـتن غـضروف وMRI 1 تسلا آسیب های غضروف مفصل با شدت بیماری OA زانو ارتباط دارد و به عنوان یک عامل مهم
(2005) (26) جایگزینی مفصل در بیماران مبتلا به OA علامتی ارتباط دارد پیشگو برای از دست رفتن غضروف و جایگزینی مفصل مطرح است.

Wluka و همکاران 105 بیمار مبتلا به OA علامتی بررسی میزان تغییرات حجم غضروف مفصل زانو در طی 5/4 سال ارزیابی و MRI 1 تسلا تغییر حجم غضروف مفصل در این بیماران مشاهده شد و سرعت تغییرات در حد متوسط 4%
(2006) (30) تعیین عوامل همراه با آسیب و از دست رفتن غضروف مفصل در سال بوده است. یک عامل اصلی برای پیشگویی راجع به از دست رفتن غضروف درد اولیه
در ناحیه زانو بوده است.

Raynauld و همکاران 107 بیمار مبتلا به OA زانو بررسی تغییرات حجم غضروف در بیماران مبتلا به OA با MRI و ارتباط آن MRI 1 تسلا بر طبق یافته ها، آسیب م نیسک و ادم استخوان ارتباط نزدیکی با از دست رفتن غضروف دارد.
(2006) (31) با یافته های دموگرافیک، کلینیکال و رادیولوژیک برای تعیین هـر چـه بهتـر در این مطالعهMRI بـه عنـوان یـک روش دارای تکرارپـذیری بـالا بـرای ارزیـابی تغییـرات
عوامل خطر ساختاری زانو در 1 سال اولیه و تشخیص عوامل خطر برای پیشرفت OA مورد تأیید است.

Pelletier و همکاران 107 بیمار مبتلا به OA علامتی بررسی عوامل خطر مرتبط با پیشرفت بیماریOA ، و ارتبـاط بـین از دسـتMRI 1 تسلا و X-ray آسیب منیسک و تغییرات استخوانی به عنوان مهم ترین عوامل خطر برای پیشرفت بیماری و از
(2007) (32) رفتن حجم غضروف زانو با یافته های رادیولوژی و کلینیکال در ارزیابی طی دست رفتن حجم غضروف هستند. Narrowing فضای مفـصلی در بخـش مرکـزی پلاتـو و
24 ماه با MRI کوندیل ها با از دست دادن غضروف ارتباط قوی دارد.

Engelhardt و همکاران 40 بیمار دارای زانودرد و مشکوک به بررسی اینکه آیا MRI با قدرت 3 تسلا می تواند ارزیابی دقیقی از غضروف MRI 3 تسلا و در این مطالعهMRI دارای قدرت تشخیصی خوب غضروف هیالین می باشد و در مقایـسه بـا
(2007) (33) آسیب غضروف مفصل مفصل داشته باشد آرتروسکوپی آرتروسکوپی یافته های MRI دقیقاً با یافته های آرتروسکوپی مطابقت دارد.

Kamei و همکاران 12 بیمار با درد مدیال زانو (2 مرد و 10 ارزیــابی آســیب غــضروف در کونــدیل داخلــی فمــور در مراحــل اولیــهMRI 1 تسلا در این مطالعه نقص و آسیب غضروف در افراد مبتلا به مراحل اولیهOA در کونـدیل داخلـی
(2008) (34) زن)، 15 بیمــار بــا درد مــدیال زا نــو و استئوآرتریت و مقایسه آن با وقتی که پارگی منیسک هم وجود دارد فمور مشاهده شد و این افـراد در مقایـسه بـا آن هـا کـه دارای پـارگی منیـسک بودنـد از نظـرپارگی مینیسک (5 مرد و 10 زن) alignment اندام تحتانی و مکانیسم شروع بیماری متفاوت بودند. بنابراین ارزیابی غضروف بـا
MRI در افراد میانسال دارای درد مدیال زانو ضروری می باشد.

Davis-Tuck و همکاران 117 بیمار مبتلا به OA با توجه به مطالعات اندک در زمینه تاریخچه واقعی آسیب غضروف مفصل، MRI 3 تسلا در طی 2 سال ارزیابی، آسیب غضروف مفصل در بیماران مبتلا به OA رو به افزایش است. بالا
(2008) (35) هدف این مطالعه بررسی پیشرفت آسیب غضروف در طی 2 سال ارزیابی و رفتن سن و افزایش اندازه استخوان به عنوان عامـل خطـر بـرای پیـشرفت آسـیب هـستند. لـذاتعیین عوامل مرتبط با آسیب مداخلات درمانی که از پیشرفت آسیب جلوگیری می کنند و یا شدت آن را کـم مـی کننـدمنتهی به کاهش شدت OA می شوند.

Hunter و همکاران 4700 بیمار مبتلا به OA ارزیابی مورفولوژی غضروف و پیـشرفت بیمـاری طـی 1 سـال ارزیـابی درMRI 1 تسلا و نتایج مطالعه نشان داد که طی 1 سال ارزیابی سرعت سالانه تغییرات در ناحیه مـدیال و سـنترال
(2009) (36) زانوی مبتلا به OA رادیوگرافی فمور کوچک است.

Eckstein و همکاران 2678 بیمار مبتلا بـهOA کـه در یـک تعیین اینکه آیا زانوهای مبتلا بـهOA پیـشرفته در یافتـه هـای رادیـوگرافی وMRI 1 تسلا در بیماران مبتلا به کاهش مشخص فضای مفصل میزان آسـیب غـضروف مفـصل بزرگتـر از
(2009) (37) سمت زانو میزان کمی کـاهش فـضای کاهش فضای مفصل در سـمت مـدیال دارای مقـادیر بـالاتری آسـیب و از زانوهای سمت مقابل با اندک کاهش فضا می باشد. این داده ها نشان می دهد کهMRI برای
مفصل و یا عدم کاهش وجـود داشـته دست رفتن غضروف در مقایسه با زانوهای سمت مقابل که در مراحل اولیـه بررسی ضخامت غضروف مفصل در مراحل پیـشرفته OA در مقایـسه بـا رادیـوگرافی ارجـح
است. باشـــد و در ســـمت دیگـــر کـــاهش بیماری هستند می باشند مشخص فضای مفصل

تغییرات وسیع در ضخامت غضروف مفصل با گذشت زمان در این مطالعه دیده شد. MRI 3 تسلا 29 زن مبتلا به استئوآرتریت و زانو درد بررسی تغییرات ضخامت غضروف مفصل در افراد مبتلا بـه اسـتئو آرتریـتپیشرفته و با 3-6 ماه follow up Hunter و همکاران
(38) (2010)
MRI و رادیوگرافی هر دو تغییـرات غـضروف مفـصل را در بیمـاران دارای پیـشرفت بـالایبیماری به طور مشخص نشان دادند در حالی که در افراد بدون علامت تغییرات مشاهده نشد و تغییرات کمـی در گـروه کنتـرل دیـده شـد. در طـی 12 و 24 مـاه ارزیـابی میـزان حـساسیترادیوگرافی در تشخیص تغییرات در بیماران با پیشرفت بالای بیماری نسبت به MRI بیشتر بود.
MRI 3 تسلا و رادیوگرافی 145 زن، 86 نفر بـدون علامـتOA و بررسی تغییرات ضخامت غضروف مفصل باMRI 3 تسلا و مقایسه بـا یافتـهچـاقی و بـدون رادیـوگرافی و 55 نفـر های رادیوگرافی و میزان پیشرفت بیماری وNarrowing فـضای مفـصلی وچاق و با علامت و دارای رادیـوگرافی همچنین مقایسه با گروه کنترل
OA و همکاران LeGraverand (39) (2010)
اندازه پیشرفت استئوآرتریت در این مطالعه در طی 3 سال بررسی پایین گزارش شد. درجـاتتعیین شده به وسیله X-ray به عنوان یک پیشگو برای پیشرفت بیماری می باشد.
تسلا 1/5 MRI و X-ray 163 فرد مبتلا به استئوآرتریت به همراه بررسی آسیب غضروف مفصل و پیشرفت استئوآرتریت به وسیله MRI زانو درد Cibere و همکاران
(40) (2011)
طبق یافتهMRI تغییرات ضـخامت غـضروف در طـی 2 سـال وسـیع تـر از یـک سـال بـود وناهمگونی مشخصی در بین افراد از نظر سطح درگیری زانوها مشاهده شد کـه بـرای طراحـی تسلا 1 MRI 346 زانــوی مبــتلا بــه اســتئوآرتریت بررسی تغییرات ضخامت غضروف مفصل فموروتیبیال با مـشاهده در یـکمراحل اولیه دوره 2 ساله در مقایسه با دوره یک ساله Wirth و همکاران
(41) (2011)
درمان باید مورد توجه قرار گیرد.

MRI: Magnetic Resonance Imaging
OA: Osteoarthritis
BME: Bone Marrow Edema
DJD: Degenerative Joint Disease

بـه صـورت مـتن کامـل در دسـترس نبودنـد و تعـدادی بـه صورت مطالعات مروری بود یا خلاصـه مقـالاتی بودندکـهدرکنفرانس ها ارائه شده بودند همچنین تعدادی ازمطالعـاتبر روی جسد انجام شده بود.
همان طور که در جدول شـماره 1 مـشاهده مـی شـودتفاوت هـای موجـود میـان مقـالات از نظـر تعـداد و نـوعنمونه ها و شاخص های مورد بررسی می باشد.
تعداد و نوع نمونه ها: تعداد افـراد مـورد بررسـی دربیشتر مطالعـات بـالای 100 نفـر بـوده اسـت بـه جـز در 4 مطالعـــه کـــه تعـــداد افـــراد از 50 نفـــر کمتـــر بـــودهاست(38،34،33،25). در اکثر مطالعـات نمونـه هـای مـوردبررسی زن و مرد انتخاب شده بودند و تنهـا در 3 مطالعـهنمونه ها از بین زنـان بـه تنهـایی بـوده اسـت (39،38،24). در تمامی مطالعات فوق افراد مبتلا به اسـتئوآرتریت اولیـه ویا پیشرفته مورد مطالعه قرار گرفتند و تنها در یک مطالعهاز گروه کنترل برای مقایـسه بـا افـراد مبـتلا هـم اسـتفادهشد(39). تمامی افراد مـورد مطالعـه از زانـو درد مـزمن واستئوآرتریت رنج می بردند و تنها در یـک مطالعـه افـرادمورد بررسی علاوه بر درد مزمن زانو پارگی منیسک هم

جدول شماره 2: ارزیابی تغییرات غضروف با گذشت زمان

داشـتند(34). شـاخص هـای مـورد بررسـی از 20 مطالعـه به دست آمده، 11 مطالعه ارزیابی آسـیب هـای غـضروفرا به کمک MRI بررسی کردند(22 ، 24 ، 26 ، 31-29 ، 34 ، 35 ، 37 ، 38 ، 41). تعداد 7 مطالعه برای ارزیـابی ازMRI و رادیوگرافی با هم استفاده کردند(25 ، 27 ، 28 ، 32 ، 36 ، 39 ، 40) و دو مطالعــــه دیگــــر از دو تکنیــــکMRI و آرتروسکوپی برای ارزیابی آسیبهای غضروف استفادهکردند(33،23). تمامی مطالعات فوق بر روی انواع آسـیبهای غضروف مفصل به تنهایی و یا به همراه آسیب هایدیگر مثل کاهش فضای مفصل و اختلال اسـتخوان زیـرغضروف مفصل بوده اسـت امـا بـه صـورت دقیـقتـر، 5 مطالعه بر روی میـزان تغییـرات حجـم غـضروف مفـصلانجام شده بودند(32،29،25-30). تعداد 3 مطالعه در زمینـهتغییرات ضخامت غضروف مفصل یافت شـد(41،39،38).
تعداد 5 مطالعه کاهش فـضای مفـصل زانـو را بـه همـراهآسیب هـای غـضروف بررسـی کردنـد(39،37،32،29،27).
بقیــه مطالعــات از غــضروف مفــصل و میــزان پیــشرفتبیماری استئوآرتریت و میزان از دسـت رفـتن غـضروفمفصل ارزیابی به عمل آوردند.

نتیجه گیری شاخص های اصلی هدف مطالعه تعداد و نوع افراد مورد مطالعه نویسنده/سال انتشار
بعد از 2 سال مشاهده و ارزیابی، MRI توانست ظهور و یا عدم ظهور، افزایش و یا کاهش آسیب غضروف، استخوان زیر غضروف و منیسک ها در افراد مبـتلا بـه زانـودرد مـزمن میانسال را نشان دهد. MRI 1 تسلا ارزیــابی تغییــرات آســیب هــای غــضروف، اســتخوان زیــرغضروف و منیسک ها در طی 2 سال بررسی 77 بیمار مبتلا به زانودرد مزمن (55 زن و 22 مرد) Boegard و همکاران
(22) (2001)

آسیب های شایع غضروف به عنوان فاکتور پیشگو برای از دست رفتن غضروف مفصلدر طی 2 سال ارزیابی مشخص شد. افزایش و کاهش آسیب های غضروف مفصل زانوبا میزان تغییرات حجم غضروف زانو در ارتباط می باشد. MRI 1 تسلا و رادیوگرافی بررسی ارتباط بین میزان شیوع آسیب های غضروف مفـصلزانو و از دست رفتن غضروف در زنان و مردان جوان 325 بیمار مبتلا به OA Ding و همکاران
(28) (2005)

در طی 2 سال ارزیابی، نتایج نشان داد که آسیب غضروف مفصل در بیماران مبتلا به OA رو به افزایش است. بالا رفتن سن و افزایش سایز استخوان به عنـوان عوامـل خطـر بـرایپیشرفت آسیب هستند. بنـابراین مـداخلات درمـانی کـه از پیـشرفت آسـیب جلـوگیری می کنند و یا شدت آن را کم می کنند منتهی به کاهش شدت OA میشوند.
MRI 3 تسلا با توجه به مطالعات اندک در زمینه تاریخچـه واقعـی آسـیبغضروف مفصل، هدف این مطالعه بررسی پیـشرفت آسـیبغضروف در طی 2 سـال ارزیـابی و تعیـین عوامـل مـرتبط بـاآسیب 117 بیمار مبتلا به OA و همکاران Davis-Tuck (35) (2008)
نتایج مطالعه نشان داد که طی 1 سال ارزیابی سرعت سـالانه تغییـرات در ناحیـه مـدیال وسنترال فمور کوچک است. MRI 1 تسلا و رادیوگرافی ارزیابی مورفولوژی غضروف و پیشرفت بیماری طی 1 سـالارزیابی در زانوی مبتلا به OA 4700 بیمار مبتلا به OA Hunter و همکاران
(36) (2009)

عدم تطابق کمی از نظر تغییرات موجود در بخش مدیال و سنترال مفصل در ایـن مطالعـهمشاهده شد و تغییر پذیری بالایی در ضخامت غضروف مفصل دیده شد. بین 3 و 6 مـاهمطالعه تفاوت معناداری برای پیشرفت سریع بیماری مشاهده نشد. MRI 3 تسلا بررسی ضخامت غضروف در بخش مدیال و مرکزی فموربا
MRI در دوره زمانی کوتاه و با حجم نمونه کوچک 29 زن مبتلا به زانو درد Hunter و همکاران
(38) (2010)

میزان پیشرفت اس تئوآرتریت در این مطالعه در طی 3 سـال بررسـی پـایین گـزارش شـد.
درجات تعیین شده به وسیله X-ray به عنوان یک پیشگو برای پیشرفت بیماری میباشد. تسلا 1/5 MRI و X-ray بررسی آسیب غضروف مفصل و پیشرفت اسـتئوآرتریت بـهوسیله MRI 163 فرد مبتلا به استئوآرتریت به همراه زانودرد Cibere و همکاران
(40) (2011)

طبق یافتهMRI تغییرات ضخامت غضروف در طی 2 سال وسیع تر از یـک سـال بـود وناهمگونی مشخصی در بین افراد از نظر سـطح درگیـری زانوهـا مـشاهده شـد کـه بـرایطراحی درمان باید مورد توجه قرار گیرد. تسلا 1 MRI بررسی تغییرات ضـخامت غـضروف مفـصل فموروتیبیـال بـامشاهده در یک دوره 2 ساله در مقایسه با دوره یک ساله 346 زانوی مبتلا به استئوآرتریت مراحل اولیه Wirth و همکاران
(41) (2011)

جدول شماره 3: ارزیابی فاکتورهای خطر برای از دست رفتن غضروف مفصل و پیشرفت بیماری
شاخص های اصلی نویسنده/سال انتشار
طبق نتایج مطالعه میزان پیشرفتNarrowing فضای مفصل با یافته های رادیوگرافی بـه عنـوانیک فاکتور مهم پیشگوئی کننده آسیب غضروف مفصل در ارزیابی باMRI مطرح می باشد.
همچنین رادیوگرا فی به عنوان یک تکنیک اندازه گیری اگر به تنهایی استفاده شود حـساسیتپایینی دارد و بخشی از آسیب های غضروف را نادیده می گیرد.
MRI 1 تسلا و رادیوگرافی بررسی ارتباط بین پیشرفتNarrowing فضای مفـصل بـا یافتـه های رادیوگرافی و میزان آسیب غضروف مفصل در بررسـی بـا
MRI 224 مرد و زن مبتلا به OA علامتی Amin و همکاران
(27)(2005)
آسیب های غضروف مفصل با شدت بیماری OA زانو ارتباط دارد و به عنوان یک فاکتور مهم پیشگو برای از دست رفتن غضروف و جایگزینی مفصل مطرح است. MRI 1 تسلا تعیین اینکه آیا آسیب های غضروف مفـصل بـا از دسـت رفـتنغضروف و جایگزینی مفصل در بیماران مبـتلا بـهOA علامتـیارتباط دارد
117 بیمار مبتلا به OA علامتی Wulka و همکاران
(26)(2005)
تغییر حجم غضروف مفصل در این بیماران مشاهده شد و سرعت تغییرات در حد متوسـط 4% در سال بوده است. یک فاکتور اصلی برای پیشگویی راجع به از دست رفتن غضروف درد اولیه در ناحیه زانو بوده است.
MRI 1 تسلا بررسی می زان تغییرات حجم غضروف مفصل زانـو در طـی 5/4 سال ارزیابی و تعیین فاکتورهای همراه با آسیب و از دست رفتنغضروف مفصل 105 بیمار مبتلا به OA علامتی Wluka و همکاران
(30)(2006)
بر طبق یافته ها، آسیب مینیسک و ادم استخوان ارتباط نزدیکی با از دست رفتن غضروف دارد.
در این مطالعـهMRI بـه عنـوان یـک روش دارای تکرارپـذیری بـالا بـرای ارزیـابی تغییـراتساختاری زانو در 1 سال اولیه و تشخیص فاکتورهای خطر برای پیشرفت OA مورد تایید است.
MRI 1 تسلا بررسی تغییرات حجم غضروف در بیماران مبتلا بهOA باMRI و ارتباط آن با یافته های دموگرافیک، کلینیکال و رادیولوژیکبرای تعیین هر چه بهتر فاکتورهای خطر 107 بیمار مبتلا به OA زانو و همکاران Raynauld (31)(2006)
آسیب منیسک و تغییرات استخوانی به عنوان مهم ترین فاکتورهای خطر برای پیشرفت بیماری X-ray تسلا و 1 MRI بررسی فاکتورهای خطر مرتبط با پیشرفت بیماری OA، و ارتباط 107 بیمار مبتلا به OA علامتی و همکاران Pelletier

(2007)(32) بین از دست رفتن حجم غضروف زانو با یافته های رادیولوژی و و از دست رفتن حجم غضروف هستند. Narrowing فضای مفصلی در بخش مرکزی پلاتو وکلینیکال در ارزیابی طی 24 ماه با MRI کوندیل ها با از دست دادن غضروف ارتباط قوی دارد.

Kamei و همکاران 12 بیمار بـا درد مـدیال زانـو (2 مـرد و 10 ارزیابی آسیب غضروف در کونـدیل داخلـی فمـور در مراحـلMRI 1 تسلا در این مطالعه نقص و آسیب غضروف در افراد مبتلا به مراحل اولیهOA در کونـدیل داخلـی
(2008)(34) زن)، 15 بیمار با درد مدیال زانـو و پـارگی اولیه استئوآرتریت و مقایسه آن با وقتی که پارگی منیـسک هـم فمور مشاهده شد. و این افـراد در مقایـسه بـا آن هـا کـه دارای پـارگی منیـسک بودنـد از نظـر
مینیسک (5 مرد و 10 زن) وجود دارد. alignment اندام تحتانی و مکانیسم شروع بیماری متفاوت بودند. بنابراین ارزیابی غضروف بـا
MRI در افراد میانسال دارای درد مدیال زانو ضروری می باشد.

Eckstein و همکاران 2678 بیمار مبتلا بهOA که در یک سمت تعیین اینکـه آیـا زانوهـای مبـتلا بـهOA پیـشرفته در یافتـه هـایMRI 1 تسلا در بیماران مبتلا به کاهش مشخص فضای مفصل میـزان آسـیب غـضروف مفـصل بزرگتـر از
(2009)(37) زانو میزان کمی کاهش فضای مفصل و یا رادیوگرافی و کـاهش فـضای مفـصل در سـمت مـدیال دارای زانوهای سمت مقابل با اندک کاهش فضا می باشد. این داده ها نشان می دهد که MRI بـرای
عـدم کـاهش و در سـمت دیگـر کـاهش مقادیر با لاتری آسیب و از دست رفتن غـضروف در مقایـسه بـا بررسی ضخامت غضروف مفصل در مراحل پیـشرفتهOA در مقایـسه بـا رادیـوگرافی ارجـحمشخص فضای مفصل زانوهای سمت مقابل که در مراحل اولیه بیماری هستند می باشند است.

Le Graverand و همکاران 145 زن، 86 نفــر بــدون علامــت OA و بررسی تغییرات ضخامت غـضروف مفـصل بـاMRI 3 تـسلا وMRI 3 تسلا و MRI و رادیوگرافی هردو تغییرات غضروف مفصل را در بیماران دارای پیشرفت بالای بیماری
(2010) 39) چاقی و رادیـوگرافی و 55 نفـر چـاق و بـا مقایسه بـا یافتـه هـای رادیـوگرافی و میـزان پیـشرفت بیمـاری و رادیوگرافی به طور مشخص نشان دادند در حالیکه در افراد بدون علامت تغییرات مشاهده نشد و تغییـراتعلامت و رادیوگرافی Narrowing OA فضای مفصلی و همچنین مقایسه با گروه کنترل کمی در گروه کنترل دیده شد. در طی 12 و 24 ماه ارزیابی میزان حـساسیت رادیـوگرافی درتشخیص تغییرات در بیماران با پیشرفت بالای بیماری نسبت به MRI بیشتر بود.

جدول شماره 4: ارزیابی تکنیک MRI برای ارزیابی تغییرات غضروف مفصل

نویسنده/سال انتشار تعداد و نوع افراد مورد مطالعه هدف مطالعه شاخص های اصلی نتیجه گیری
Friemert و همکاران 195 بیمار مبتلا بهDJD که به سه گروه بررسی این مسأله که آیاMRI مـی توانـد بـرای بررسـی آسـیب هـایMRI 1 تسلا و MRI نمی تواند برای بررسی آسیب های غضروف مفصل زانو جـایگزین آرتروسـکوپی
(2003)(23) تقسیم شدند غضروف جایگزین آرتروسکوپی شود. آرتروسکوپی شود و آرتروسکوپی به عنوان یک متد مهم ارزیابی مطرح است.

Sowers و همکاران 4 گروه از زنان (30 زن در هـر گـروه) آیا اختلالات استخوان زیر غـضروف (BME یـا ادم مغـز اسـتخوان) و MRI با قدرت 5/1 تسلا یافتهMRI در مورد ادم مغز ا ستخوان توانست به طور رضایت بخشی وجود یا عدم وجـود
(2003) (24) مبــتلا بــه OA درجــه 2 دارای درد و آسیب های غضروف به کمک MRI قابل ارزیابی می باشند و اینکه آیا درد را توضیح دهد. ولی در زنان مبتلا به ادم مغز استخوان به همراه نقص کامل غضروف به آسیب غضروف مفصل زانو MRI می تواند تفاوت بین زانوی دردناک و غیر دردناک مبتلا بهOA طور مشخص درد بیشتری گزارش شد.
را نشان می دهد.

Raynauld و همکاران 32 بیمار مبتلا بهOA علامتی در طی 6، ارزیابی تغییرات حجم غضروف مفصل زانو در بیماران مبتلا به OA در MRI 1 تسلا و MRI می تواند پیشرفتOA زانو را در بیماران بـه دقـت ارزیـابی و انـدازه گیـری کنـد و
(2004) (25) 12، 18 و 24 ماه ارزیابی یــک دوره دو ســاله بــا اســتفاده ازMRI و مقایــسه آن بــا یافتــه هــای رادیوگرافی همچنین می تواند به بیماران در تشخیص پیشرفت سریع بیماری کمک کند ایـن یافتـه هـارادیولوژیک نشان می دهد کهMRI می تواند در ارزیابی ت أثیرات درمان در بیماران OA کمک کننـده

Von Engelhardt و 40 بیمار دارای زانودرد و مشکوک بـه بررسی اینکه آیاMRI با قـدرت 3 تـسلا مـی توانـد ارزیـابی دقیقـی ازهمکاران (2007) (33) آسیب غضروف مفصل غضروف مفصل داشته باشد

بحث
در این مطالعه 20 مقاله در مورد ارزیابی آسیب های غضروف مفـصل بـه کمـکMRI در بیمـاران مبـتلا بـهاستئوآرتریت مفصل زانـو مـورد بررسـی و مطالعـه قـرارگرفتند که به تفصیل راجع به آنها بحث می شود.

مطالعات بررسی شده بر روی تغییرات غـضروف مفـصلبا گذشت زمان
در مطالعات بررسی شده فوق، هشت مطالعه بهطـور
باشد.

MRI 3 تسلا و در این مطالعهMRI 3 تسلا دارای قدرت تشخیصی خوب غضروف هیالین می باشد و درآرتروسکوپی مقایسه با آرتروسکوپی یافته های MRI دقیقاً با یافته های آرتروسکوپی مطابقت دارد.
مستقیم وضـعیت غـضروف مفـصل را بـا گذشـت زمـانارزیابی کردند . بـه طـور مثـال در مطالعـاتBoegard وهمکاران در سال 2001 (22)، Ding و همکاران در سال 2005 Davis-Tuck ،(28) a و همکــاران در ســال 2008
(35)، Wirth و همکـاران در سـال 2011 (41) بـه کمـک MRI تغییرات غضروف مفصل زانو را در بیمـاران مبـتلابــه زانــودرد مــزمن، اســتئوآرتریت و بیمــاران مبــتلا بــهاستئوآرتریت اولیه در طی دو سال ارزیابی نـشان دادنـد. آن ها بیان کردند که میزان تغییرات غضروف مفصل زانودر طـی دو سـال بررسـی وسـیع بـود و میـزان پیـشرفتبیماری استئوآرتریت ارتباط نزدیکی با ایـن امـر داشـت.
در مطالعهDing و همکاران که در بالا اشـاره شـد نتـایجمطالعه علاوه بر نشان دادن آسـیبهـای شـایع غـضروفمفـصل در طـی دو سـال حـاکی از وجـود ارتبـاط بـینافزایش و یا کاهش آسیب های غضروف مفصل با میـزانتغییرات حجم غضروف میباشد.
مطالعــه Hunter و همکــاران در ســال 2009 (36) سرعت تغییرات غضروف مفصل زانو را در بیماران مبتلابه استئوآرتریت زانو طی یـک سـال ارزیـابی بـه کمـکرادیوگرافی وMRI مورد بررسی قرار داده بیـان کردنـدکه سرعت سالانه تغییـرات در طـی یـک سـال در ناحیـهمدیال و سنترال فمور کم است(36). همچنـین در مطالعـهدیگر در سال 2010 توسـطHunter و همکـاران(38) دربیماران زن مبتلا به استئوآرتریت زانو و زانـودرد مـزمن،تغییرات وسیع ضخامت غضروف مفصل با گذشت زماندیده شد(38).
مفصل و تعویض مفصل زانو مطرح میباشد(26).
مطالعـه Cibere و همکـاران در سـال 2011 کـه در افراد مبتلا بـه اسـتئوآرتریت و زانـودرد انجـام و سـرعتپیشرفت اسـتئوآرتریت را در طـی سـه سـال ارزیـابی بـهکمک رادیوگرافی وMRI را بررسی کرد نتایج مطالعـهنشان داد که سرعت پیـشرفت بیمـاری در طـی سـه سـالپایین بود و نتایج حاصـل از رادیـوگرافی نتـایجMRI راتایید کـرد(40). در مطالعـهWluka و همکـاران در سـال2006 (30) در طی چهار و نیم سـال ارزیـابی در بیمـارانمبتلا به استئوآرتریت اولیه علامتی تغییر حجم غـضروفمفصل در این بیماران مشاهده شد و سرعت تغییـرات درحد متوسط 4 درصـد در سـال گـزارش شـد. در مطالعـهHunter و همکـاران در سـال 2010 کـه بـر روی 29 زن مبتلا به زانودرد انجام شد بین 3 و 6 ماه ارزیابی، تفـاوت معنــی داری از نظــر تغییــرات بخــش مــدیال و ســنترالغضروف و پیشرفت بیماری دیده نشد.
مطالعات مربوط به بررسیعوامـل خطـر بـرای پیـشرفتبیماری استئوآرتریت
در نه مطالعه به بررسی عوامل خطـر بـرای پیـشرفتبیماری استئوآرتریت و ارتباط آن هـا بـا میـزان و شـدتآسیب و از دست رفتن غضروف مفصل زانو در بیمـارانمبتلا به استئوآرتریت علامتی و زانودرد پرداخته شـد . در مطالعـه Amin و همکـاران در سـال 2005 (27)، Ding و همکاران در سـال 2005 b (29)، کـه بـه ترتیـب بـر روی224 و 372 زن و مــرد مبــتلا بــه اســتئوآرتریت علامتــیانجام شد کاهش فضای مفصل به عنوان یک عامل مهـمپیشگویی کننده آسیب غـضروف مفـصل در ارزیـابی بـاMRI مطرح شد. بـه طـور مـشابه در مطالعـهEckstein وهمکاران در سال 2009 در بیماران مبتلا به استئوآرتریتمیــزان آســیب غــضروف مفــصل در زانــوی مبــتلا بــهاستئوآرتریت پیشرفته و کاهش مـشخص فـضای مفـصلبزرگ تر بود (37). در مطا لعهDing و همکاران که در بالابه آن اشاره شد به میزان کمتری عوامل دیگری را علاوهبر کاهش فضای مفصل به عنوان عوامل دخیل در ایجـادآسـیب هــای غـضروف مفــصل نــشان داد کــه از جملــهمهم ترین آن ها افزایش انـدازه اسـتخوان و اسـتئوفایت هـامی باشد. این مطالعه نـشان داد کـه همچنـین آسـیب هـایغضروف مفصل باعـث اخـتلال کـلاژن، کـاهش حجـمغضروف و کاهش فضای مفصل می شود که این عوامـلدر مراحـــل اولیـــه بیمـــاری اســـتئوآرتریت در ایجـــادآسیب های غضروف مفصل نقش مهمی دارند. همچنـینبـه طـور مـشابه در مطالعـه Wluka و همکـاران در سـال 2006 یک عامل اصلی برای پیشگویی کردن راجع به ازدست رفتن غضروف مفـصل درد اولیـهای اسـت کـه درناحیــه زانــو وجــود دارد . همچنــین طبــق نتــایج مطالعــهWluka و همکاران در سـال 2005 در بیمـاران مبـتلا بـهاستئوآرتریت علامتی زانو آسیب های غضروف مفصل باشدت بیماری استئوآرتریت ارتباط دارد به گونـه ای کـهبه عنوان یک عامل مهم پیشگویی کننده تحلیل غـضروفدر مطالعهPelletier و همکاران در سال 2007 (32)، مطالعــه Raynauld و همکــاران در ســال 2006 (31) و مطالعهKamei و همکاران در سال 2008(34)، به ترتیـبدر بیماران مبتلا به اسـتئوآرتریت علامتـی در دو مطالعـهاول و بیماران دارای درد مدیال زانـو بـا و بـدون پـارگیمنیسک، آسیب منیسک مفصل، تغییرات و ادم استخوانو درد مدیال زانو در مراحل اولیه استئوآرتریت به عنوانمهم ترین عوامل خطر برای پیشرفت بیمـاری و از دسـترفتن حجم غضروف مفصل هـستند. طبـق نتـایج مطالعـهPelletier و همکاران کاهش فضای مفصل ارتباط قـویبا از دست رفتن غضروف دارد و بـه عنـوان یـک عامـل خطر مهم مطرح می باشد(32).
تنها در مطالعه Le Graverand و همکاران در سـال2010 از دو گروه بیمـار و کنتـرل اسـتفاده شـد. در ایـنمطالعــه نتــایج نــشان داد کــه در بیمــاران مبــتلا بـــه استئوآرتریت پیشرفته تغییرات ضخامت غضروف مفصلو کاهش فضای مفصل بـه طـور مـشخص دیـده شـد درحالی که در افراد گروه کنترل تغییرات مشاهده نشد(39).

مطالعات مربوط به تکنیکMRI برای ارزیابی ضـایعاتغضروف مفصل زانو
در بررسی مطالعـات گذشـته چهـار مقالـه راجـع بـهتکنیــک MRI بــرای ارزیــابی ضــایعات غــضروف و اخــتلالات مفــصل یافــت شــدند. در مطالعــه Friemert و همکــــاران در ســــال 2003 کــــه دو روش MRI و آرتروسکوپی را برای ارزیابی مقایسه کرد نشان داده شدکهMRI نمی تواند به عنوان یک تکنیک تـصویربرداریضــایعات غــضروف مفــصلی زانــو جــایگزین تکنیــکآرتروسکوپی شود و آرتروسـکوپی همچنـان بـه عنـوانیک متد مهم ارزیابی مطرح اسـت(23). درمطالعـه مـشابهدیگــر توســط Von Engelhardt و همکــاران در ســال 2007 که از دو متدMRI و آرتروسکوپی برای ارزیـابیآسیب های غضروف مفصل زانـو اسـتفاده کردنـد نتـایجنــشان داد کــهMRI بــا قــدرت 3 تــسلا دارای قــدرت تشخیصی بالایی برای ارزیابی غضروف هیالین مـی باشـدو در مقایسه با آرتروسکوپی یافتههـای آن بـا یافتـه هـایآرتروسکوپی دقیقاً مطابقت دارد(33).
در مطالعه دیگـر توسـطRaynauld و همکـاران درسال 2004 در طی 6، 12، 18 و 24 مـاه ارزیـابی بیمـارانمبـتلا بـه اسـتئوآرتریت بـه کمـک MRI و رادیـوگرافی چنـین نتیجـه گیـری شـد کـه MRI مـی توانـد پیـشرفت استئوآرتریت را در بیماران بـه دقـت ارزیـابی کنـد و بـهآن ها در تشخیص سریع بیمـاری کمـک کنـد. همچنـینیافته هایMRI همراه با رادیوگرافی می تواند در ارزیابیتأثیرات درمان در بیمـاران مبـتلا بـه اسـتئوآرتریت مفیـدواقع گردد(25).
در مطالعهSowers و همکاران در سال 2003 که ازMRI با قدرت سیگنال با قدرت 5/1 تسلا برای ارزیـابیاختلالات استخوان زیر غضروف مفصل در بیماران مبتلابـه اسـتئوآرتریت بـه همـراه ادم مغـز اسـتخوان اسـتفادهکردند، یافته هایMRI نتوانست به طور رضـایت بخـشی وجود یا عدم وجود درد را توضیح دهـد ولـی در زنـانیکه مبتلا به ادم مغـز اسـتخوان بودنـد میـزان درد بیـشتریگزارش شد(24).
به عنوان نتیجهگیری نهایی میتوان گفت که، مرورنظام مند مطالعـات گذشـته نـشان داد کـه شـواهد کـافیبرای اثبات آسیبهای غضروف مفصل در بیماران مبـتلابه استئوآرتریت با استفادهMRI وجـود دارد و همچنـینشواهد کافی راجع به اهمیت این تکنیک تـصویربرداریبرای ارزیابی ضایعات غـضروف مفـصل در کنـار دیگـرروش های ارزیابی موجود است. از طرفی به کمـک ایـنتکنیک می تـوان بـه مهـم تـ رین عوامـل خطـر دخیـل درتحلیل غضروف مفصل و پیشرفت بیماری اسـتئوآرتریت
دست یافت تا بتـوان بـرای درمـان بـه موقـع و مفیـد ایـنبیماری اقدامات اساسی انجام داد.

in the equine fetlock joint. Equine Vet J 2003; 35(7): 697-701.
.01 Conaghan PG, Felson DT. Structural associations of osteoarthritis pain: lessons from magnetic resonance imaging. Novartis Found Symp 2004; 260: 191-201.
.11 Felson DT. The sources of pain in knee osteoarthritis. Curr Opin Rheumatol 2005; 17(5): 624-628.
.21 Giurea M, Aichroth PM, Duri Z.
Classification of articular cartilage lesions of the knee at arthroscopy. Knee 1998; 5(3): 159-164.
.31 Imai N, Tomatsu T. Cartilage lesions in the knee of adolescents and young adults: Arthroscopic analysis. Arthroscopy 1991; 7(2): 198-203.
.41 Ghamkhar L, Emami M, Mohseni-Bandpei MA, Behtash H. Application of rehabilitative ultrasound in the assessment of low back pain: a literature review. J Bodyw Mov Ther 2011; 15(4): 465-477.
.51 Javanshir K, Amiri M, Mohseni-Bandpei MA, Rezasoltani A, Fernández-de-las-Peñas C. Ultrasonography of the cervical muscles: a critical review of the literature. J Manipulative Physiol Ther 2010; 33(8): 630-637.
.61 Javanshir K, Mohseni-Bandpei MA, Rezasoltani A, Amiri M, Rahgozar M. Ultrasonography of longus colli muscle: A reliability study on healthy subjects and patients with chronic neck pain. J Bodyw Mov Ther 2011; 15(1): 50-56.
.71 Javanshir K, Rezasoltani A, Mohseni-Bandpei MA, Amiri M, Ortega-Santiago R, Fernández- de-Las-Peñas C. Ultrasound assessment of bilateral longus colli muscles in subjects with chronic bilateral neck pain. Am J Phys Med
علوم
References
.1 Klippel JH, Dieppe P. Osteoarthritis and related disorders. In: Rheumatology. 2nd ed. London: Mosby-Doyma; 1998. p 8.1.1
.2 Zamber RW, Teitz CC, McGuire DA, Frost JD, Hermanson BK. Arthroscopy. Articular cartilage lesions of the knee. 1989; 5(4): 258-268.
.3 Moger CJ, Barrett R, Bleuet P, Bradley DA, Ellis RE, Green EM, et al. Regional variations of collagen orientation in normal and diseased articular cartilage and subchondral bone determined using small angle X-ray scattering (SAXS). Osteoarthritis Cartilage 2007; 15(6): 682-687.
.4 Stockwell RA. Biology of Cartilage Cells. 1st ed. Cambridge: Cambridge University Press 1979.
.5 Kääb MJ, Ito K, Rahn B, Clark JM, Nötzli HP. Effect of mechanical load on articular cartilage collagen structure: a scanning electron- microscopic study. Cells Tissues Organs 2000; 167(2-3): 106-120.
.6 Broom ND, Flachsmann R. Physical indicators of cartilage health: the relevance of compliance, thickness, swelling and fibrillar texture. J Anat 2003; 202(6): 481-494.
.7 Muehleman C, Majumdar S, Issever AS, Arfelli F, Menk RH, Rigon L, et al. X-ray detection of structural orientation in human articular cartilage. Osteoarthritis Cartilage. 2004; 12(2): 97-105.
.8 Brama PA, Karssenberg D, Barneveld A, van Weeren PR. Contact areas and pressure distribution on the proximal articular surface of the proximal phalanx under sagittal plane loading. Equine Vet J 2001; 33(1): 26-32.
.9 Brommer H, van Weeren PR, Brama PA, Barneveld A. Quantification and age-related distribution of articular cartilage degeneration Osteoarthritis and Cartilage 2003; 11(6): 387393.
.52 Raynauld JP, Martel-Pelletier J, Berthiaume MJ, Labonté F, Beaudoin G, de Guise JA, et al. Quantitative magnetic resonance imaging evaluation of knee osteoarthritis progression over two years and correlation with clinical symptoms and radiologic changes. Arthritis Rheum 2004; 50(2): 476-487.
.62 Wluka AE, Ding C, Jones G, Cicuttini FM. The clinical correlates of articular cartilage defects in symptomatic knee osteoarthritis: a prospective study. Rheumatology (Oxford) 2005; 44(10): 1311-1316.
.72 Amin S, LaValley MP, Guermazi A, Grigoryan M, Hunter DJ, Clancy M, et al. The relationship between cartilage loss on magnetic resonance imaging and radiographic progression in men and women with knee osteoarthritis. Arthritis Rheum 2005; 52(10): 3152-3159.
.82 Ding C, Cicuttini F, Scott F, Boon C, Jones G. Association of prevalent and incident knee cartilage defects with loss of tibial and patellar cartilage: a longitudinal study. Arthritis Rheum 2005; 52(12): 3918-3927.
.92 Ding C, Garnero P, Cicuttini F, Scott F, Cooley H, Jones G. Knee cartilage defects: association with early radiographic osteoarthritis, decreased cartilage volume, increased joint surface area and type II collagen breakdown.
Osteoarthritis and Cartilage 2005; 13(3): 198205.
.03 Wluka AE, Forbes A, Wang Y, Hanna F, Jones G, Cicuttini FM. Knee cartilage loss in symptomatic knee osteoarthritis over 4.5 years. Arthritis Res Ther 2006; 8(4): R90.
.13 Raynauld JP, Martel-Pelletier J, Berthiaume MJ, Beaudoin G, Choquette D, Haraoui B, et al. Long term evaluation of disease progression through the quantitative magnetic resonance
علوم
مرفین اینترپلورال و وریدی بر درد جراحی از طریق ویدئو توراکوسکوپی

Rehabil 2011; 90(4): 293-301.
.81 Iagnocco A. Imaging the joint in osteoarthritis: a place for ultrasound? Best Pract Res Clin Rheumatol. 2010; 24(1): 27-38.
.91 Winalski CS, Minas T. Evaluation of chondral injuries by magnetic resonance imaging: repair assessment. Oper Tech Sports Med 2000; 8: 108-119.
.02 Alparslan L, Winalski CS, Boutin RD, Minas T. Postoperative magnetic resonance imaging of articular cartilage repair. Semin Musculoskelet Radiol 2001; 5(4): 345-363.
.12 Verstraete KL, Almqvist F, Verdonk P, Vanderschueren G, Huysse W, Verdonk R, et al. Magnetic resonance imaging of cartilage and cartilage repair. Clin Radiol 2004; 59(8): 674-689.
.22 Boegård TL, Rudling O, Petersson IF, Jonsson K. Magnetic resonance imaging of the knee in chronic knee pain. A 2-year follow-up. Osteoarthritis and Cartilage 2001; 9(5): 473480.
.32 Friemert B, Oberlander Y, Schwarz W, Haberle HJ, Bahren W, Gerngro H, et al. Diagnosis of chondral lesions of knee joint: can MRI replace arthroscopy? Knee 2003.

.32 Friemert B, Oberländer Y, Schwarz W, Häberle HJ, Bähren W, Gerngross H, Danz B. Diagnosis of chondral lesions of the knee joint: can MRI replace arthroscopy? A prospective study. Knee Surg Sports Traumatol Arthrosc. 2004 Jan;12(1):58-64.
کدام درست است
.42 Sowers MF, Hayes C, Jamadar D, Capul D, Lachance L, Jannausch M, et al. Magnetic resonance-detected subchondral bone marrow and cartilage defect characteristics associated with pain and X-ray-defined knee osteoarthritis.

.73 Eckstein F, Guermazi A, Roemer FW. Quantitative MR imaging of cartilage and trabecular bone in osteoarthritis. Radiol Clin North Am 2009; 47(4): 655-673.
.83 Hunter DJ, Bowes MA, Eaton CB, Holmes AP, Mann H, Kwoh CK, et al. Can cartilage loss be detected in knee osteoarthritis (OA) patients with 3-6 months’ observation using advanced image analysis of 3T MRI?
Osteoarthritis and Cartilage 2010; 18(5): 677683.
.93 Le Graverand MP, Buck RJ, Wyman BT, Vignon E, Mazzuca SA, Brandt KD, et al. Change in regional cartilage morphology and joint space width in osteoarthritis participants versus healthy controls: a multicentre study using 3.0 Tesla MRI and Lyon-Schuss radiography. Ann Rheum Dis 2010; 69(1): 155-162.
.04 Cibere J, Sayre EC, Guermazi A, Nicolaou S, Kopec JA, Esdaile JM, et al. Natural history of cartilage damage and osteoarthritis progression on magnetic resonance imaging in a population- based cohort with knee pain. Osteoarthritis Cartilage 2011; 19(6): 683-688.
.14 Wirth W, Benichou O, Kwoh CK, Guermazi A, Hunter D, Putz R, et al. OAI Investigators. Spatial patterns of cartilage loss in the medial femoral condyle in osteoarthritic knees: data from the Osteoarthritis Initiative. Magn Reson Med 2010; 63(3): 574-581.

علوم
imaging of symptomatic knee osteoarthritis patients: correlation with clinical symptoms and radiographic changes. Arthritis Res Ther 2006; 8(1): R21.
.23 Pelletier JP, Raynauld JP, Berthiaume MJ, Abram F, Choquette D, Haraoui B, et al. Risk factors associated with the loss of cartilage volume on weight-bearing areas in knee osteoarthritis patients assessed by quantitative magnetic resonance imaging: a longitudinal study. Arthritis Res Ther 2007; 9(4): R74.
.33 von Engelhardt LV, Kraft CN, Pennekamp PH, Schild HH, Schmitz A, von Falkenhausen M. The evaluation of articular cartilage lesions of the knee with a 3-Tesla magnet. Arthroscopy 2007; 23(5): 496-502.
.43 Kamei G, Sumen Y, Sakaridani K. Evaluation of cartilage defect at medial femoral condyle in early osteoarthritis of the knee. Magn Reson Imaging 2008; 26(4): 567-571.
.53 Davies-Tuck ML, Wluka AE, Wang Y, Teichtahl AJ, Jones G, Ding C, et al. The natural history of cartilage defects in people with knee osteoarthritis. Osteoarthritis and Cartilage 2008; 16(3): 337-342.
.63 Hunter DJ, Niu J, Zhang Y, Totterman S, Tamez J, Dabrowski C, et al. OAI Investigators. Change in cartilage morphometry: a sample of the progression cohort of the Osteoarthritis
Initiative. Ann Rheum Dis 2009; 68(3): 349356.

این نوشته در مقالات و پایان نامه ها ارسال شده است. افزودن پیوند یکتا به علاقه‌مندی‌ها.