تحقیق رایگان با موضوع شهر گرگان، محل دفن زباله، کشور ایران، استان فارس

میلاد دفع فضولات مورد توجه بوده و چینی ها در بیش از ۳۰۰۰ سال قبل راجع به مواد هوموسی و استفاده از کمپوست در کشاورزی قوانینی داشته اند. در اوایل دوران اسلامی، مقرراتی برای عبور و مرور حیوانات و وسایل نقلیه در اماکن عمومی و بازارها وجود داشت که برای جلوگیری از ایجاد گرد و خاک وضع شده بود. کم کم با رشد جمعیت و توسعه شهرها خصوصاً در اروپا به مسئله زباله و دفع بهداشتی آن اهمیت داده شد.
برای بازیافت مواد آلی و تهیه کود آلی یا کمپوست، چینی ها از جمله مللی بودند که حدود ۴۰۰۰ سال قبل از مواد زاید گیاهی و انسانی کود مناسبی تهیه کرده و آن را برای حاصلخیزی خاک مورد استفاده قرار می دادند. اما بهتر است که اولین گونه مدیریت مواد زاید جامد را در قرن ۵ میلادی در یونان بدانیم که افراد ملزم به جمع آوری و حمل زباله خود به محل انباشت در شهر بودند. دولت یونان، اولین زباله دانی شهری را بیشتر از ۲۵۰۰ سال قبل افتتاح کرد. در طی قرون وسطی، ساکنان شهری اروپا، زباله های خود را خارج از درب خانه و در خیابان می ریختند و نمی دانستند بسیاری از بیماریها توسط شرایط محیطی آلوده ایجاد می شود.
در سال ۱۴۷۳ کشور هلند که در آن زمان مقام اول را در نظافت شهری داشت آشغال دان های ویژه ای در نقاط مختلف شهر آمستردام برپا کرد. اولین وسیله و یا کامیون حمل زباله و فضولات انسانی در ۱۷۵۰ میلادی به وسیله Pierre Quteqaine به نمایش گذارده شد. در همان زمان کامیونی با تجهیزات بهتر از نظر حمل فضولات انسانی در دانشگاه Salamane مادرید به نمایش گذاشته شد. در اواخر سال های ۱۷۰۰ میلادی یک گزارش در انگلستان منتشر شد که بیماری ها را به دفع غیر بهداشتی زباله ارتباط داد. زمانی که بهداشت شروع شد، مردم شروع به جمع کردن زباله از خیابانها و نهرهای عمومی کردند. قبل از سالهای ۱۸۰۰ میلادی، اروپاییان حتی زباله های خود را می سوزاندند و انرژی ناشی از آن را برای تولید الکتریسیته استفاده می کردند. موقعیت در این طرف اقیانوس اطلس کمی متفاوت بود، برای مستعمران اولیه، ظاهراً آمریکا یک ذخیره بی پایان بود. آنها به راحتی زباله های خود را در یک زباله دانی خارج از شهر می ریختند و از یک زباله دانی و تا زمانی که پر شود استفاده می کردند و سپس از مکان دیگری استفاده می کردند. زمانیکه جمعیت آمریکا زیاد شد و مردم زمین ها را برای کشاورزی استفاده می کردند، مقدار زباله ها زیاد شد. اما روش خلاص شدن از زباله هنوز پیشرفت نکرده بود و مردم به کار ریختن آشغال در زباله دانی ادامه می دادند.
امروزه حدود ۵۵? زباله های تولیدی از شهر خارج و در محل های دفن زباله، بصورت های بهداشتی و غیربهداشتی دفن می شود. در سال ۱۸۷۶ اولین دستگاه زباله سوز، به علت اشکالاتی که در دفن زباله در انگلستان ایجاد شد، به وجود آمد و کم کم از انرژی حرارتی تولید شده از زباله استفاده های بسیاری به عمل آمد. لیکن بطور کلی تا سال ۱۹۰۰ میلادی مواد زاید جامد به طور مستقیم در روی زمین دفن می شدند. در سال ۱۹۱۰ روشهایی برای بوجود اوردن محل های بهداشتی دفع زباله پیشنهاد شد و پیش از آن یکی از ساده ترین روش ها یعنی دفن کردن در سال ۱۹۴۰ میلادی در آمریکا تجربه شد. تا سال ۱۹۵۰ میلادی، زباله ها فقط انباشت شده و پوشش داده می شدند و راه حل مناسب و بهداشتی برای از بین بردن آنها مدنظر نبود، ولی از سال ۱۹۵۹ به بعد دفن بهداشتی Sanitary Landfill روش اساسی دفع زباله در جوامع آمریکایی مورد توجه قرار گرفت (مهندسین مشاور خزر،۱۳۸۸ : ۱۷۵).
امروزه روش های دفع بی شماری وجود دارد. از نظر سرعت تجزیه بیولوژیکی مواد آلی موجود در زباله جامد به دو دسته کلی تقسیم می شوند :
الف) مواردی که به سرعت تجزیه می شوند (۳تا ۵ سال) مانند پس مانده غذایی، روزنامه، کاغذ و مقوا و زایدات باغی.
۲-۷. سیر تحولات مواد زاید جامد شهری در ایران
در کشور ایران کارهای متعدد و پراکنده ای در زمان های مختلف برای ارزیابی پتانسیل بازیافت مواد ارزشمند زباله صورت گرفته است، اما تا کنون کار یکپارچه و منسجمی انجام نشده است. در سال ۱۳۸۲ طرح توجیه فنی اقتصادی بازیافت در کل کشور به اجرا در آمده است که به عنوان سنگ بنای برنامه های کلان بازیافت مورد توجه قرار گرفته است، استان فارس نیز در این برنامه بطور کامل مورد مطالعه قرار گرفته است. تا قبل از این طرح مطالعات محدودی در استان فارس انجام شده بود.
شهرداری ها در کشور با اینکه مرجع و منشا خدمات متعددی هستند لیکن تا کنون به دلایل مختلف نتوانسته اند توانمندی های خود را به نحو احسن در خدمت مردم بگذارند و از قضا وقتی که انتظار داشتند با تصویب قانون مدیریت مواد زاید جامد زمینه موثرتری برای خدمات پیدا کنند با جفای بیشتری مواجه شدند. امروزه عقیده عمومی بر این است که باید در شهر، مدیریت واحد شهری ایجاد شود نا همه مسئولان و سازمان هایی که مامور ارایه خدمات به شهر شده اند (اعم از اینکه عامل مدیریت های ملی بوده و به اقتضای ایفای وظایف، در شهر مستقرند و یا در زمره سازمانها و اشخاص عمومی غیر دولتی باشند) تحت هماهنگی مدیریت واحد شهری همسو گردند و با افزایش بهره وری آنها کیفیت و حتی کمیت خدمات ارتفاع یابد، لیکن شایان توجه است که باید علل و دلایلی را جستجو کرد که با وجود این همه قانون و مقررات و خواسته های مدیران ارشد نظام که حدوث و فعالیت چنین ساماندهی و سیستمی را در سخن اعلام می دارند و در عمل مصرانه پیگیری نمی کنند، باعث عدم تحقق مدیریت مذکور می شود و مضافاً اگر قدمی هم برای اصلاح امور مثل تدوین و تصویب قانون مدیریت مواد زاید جامد برداشته می شود آن قدم را از حرکت باز داشته و حرکت های موجود را نیز از حین انتفاع ساقط می کنند.
جایگاه شهرداری در نظام حکومتی کشور، جایگاه یک ساماندهی حکومتی است که بخش محلی حکومتی را در شهر مدیریت می کند و چون نزدیک ترین وجه از شاکله حکومت در حوزه عملیات اجرایی، به مردم است لذا صالح ترین سازمانی است که می تواند و باید در محل (شهر) مصداق حکومت مردم بر مردم تلقی شود و ضرورت دارد که توان های مدیریتی او توسط مدیران ملی حکومت شناخته شده و رسمیت آن تثبیت گردد تا حکومت را قادر نماید که خدمات خود را با اطمینان از پذیرش و رضایت مندی مردم در اقصی نقاط کشور ارایه کند.
طرح بررسی و تحلیل مشکلات قانون و مدیریت مواد زاید جامد، آیین نامه اجرایی آن با توجه و عنایت بیشتر مدیران به خصوص مدیران ملی کمک خواهد کرد تا مدیران شهری ارایه خدمات بهتری را عهده دار شوند و با شناخت کافی از شهرداری و جایگاهش، قانون را بازنگری و با اصلاح آن خدمات خود را اثر بخش تر سازند. سیستم جداسازی مواد زباله در ایران دارای نظم ویژه ای نبوده و اخیراً سازمان بازیافت شهرداری تهران اقداماتی جهت ساماندهی بازیافت انجام داده که هنوز جایگاه واقعی خود را پیدا نکرده است معمولاً روش های زیر جهت جداسازی مواد در تهران صورت می گیرد(مجموعه مقالات سومین همایش ملی مدیریت پسماند،۱۳۸۸ :۳۷).
– توسط کارگران دوره گرد و با استفاده از چرخ های دستی یا وانت از خانه ها.
– توسط اماکن و فروشگاه های ویژه که از افراد یا مراکز تولید خریداری نموده و به فروش کلی مواد مبادرت می کنند.
– به روش تعیین قرارداد با تولید کنندگان در موسسات بویژه صنایع تولیدی کاغذ، کارتن و پلاستیک که توسط فروشگاه ها یا مراکز خرید انجام می شود.
– توسط کارگران نظافت شهری در شهرداری ها، البته این روش از طرف شهرداری ها ممنوع اعلام شده است. اما گهگاه در برخی شهرها دیده می شود.
– فروش مواد زاید گیاهی پسمانده های میوه ها و حتی نان های خشک به دامداران برای تغذیه دام و طیور.
– بدیهی است انجام این عمل به علت غیر بهداشتی بودن بایستی صریحاً ممنوع اعلام شده و یا ترتیبی اتخاذ گردد که مواد زاید تولیدی در میدان های بار و بازارهای سبزی به سرعت توسط شهرداری های محلی جمع آوری شود و برای تهیه کود به خارج از شهر حمل گردد (بقایی، ۱۳۷۹: ۵۰)
در کشور ایران با محاسبه ۸۰۰ گرم زباله سرانه، هر روز بالغ بر ۵۰۰۰۰ تن مواد زاید جامد تولید می شود که در مقایسه با سایر کشورهای جهان با ۲۹۲ کیلوگرم زباله هر نفر در سال در حد متعادلی قرار گرفته است. لیکن ازدیاد جمعیت و توسعه صنعت به گونه ای که در برنامه سوم جمهوری اسلامی ایران مطرح است موجبات ازدیاد مواد زاید جامد و بالطبع تغییرات فیزیکی-شیمیایی آنها را بوجود می آورد به طوریکه برنامه های جمع آوری و دفع زباله موجود جوابگوی نیازهای این بخش از کار نخواهد بود. امر جمع آوری، دفع بازیافت و اصولاً ساماندهی مواد زاید جامد در ایران با توجه به نوع و کیفیت زباله های ایران تفاوت فاحشی با سایر کشورهای جهان دارد، لذا بکارگیری هرگونه تکنولوژی بدون شناخت مواد و سازگاری با آن کار ارزنده ای نیست.
وجود ۷۰? مواد آلی قابل کمپوست و بیش از ۴۰? رطوبت در زباله های خانگی از یک سو و تفاوت فاحش آب و هوا و شرایط زیست در مناطق مختلف کشور با سبک و فرهنگ منحصر بخود از سوی دیگر خود دلیلی بر عدم استفاده بی رویه از تکنولوژی های وابسته به خارج است. تجربه سال ها رکود در عمل آوردن کمپوست و پرداخت هزینه های گزاف جمع آوری و دفع زباله که تنها برای شهرهای مختلف کشور روزانه حدود ۲۰? بودجه شهرداری ها را تشکیل می دهد نشانگر اهمیت این مسئله در برنامه های محیط زیست کشور است (سازمان محیط زیست، ۱۳۸۳ :۳۵).
به دلیل استاندارد نبودن محل دفن مواد زاید جامد شهری در سطح کشور، شیرابه موجود در آن ها سبب آلوده شدن آب و خاک می گردد به عنوان مثال به شهر گرگان اشاره می کنیم. با توجه به غیر استاندارد بودن محل دفن زباله در شهر گرگان (استفاده از روش دفن غیر بهداشتی تلنباری بدون بستر نفوذناپذیر یا کنترل شیرابه ها و تمرکز نزولات جوی منطقه در فصول بهار و زمستان و امکان نفوذ شیرابه زباله های شهر گرگان به سفره های آب زیرزمینی منطقه) برای اولین بار در بهار و زمستان سال ۱۳۸۰ آلودگی آب های زیرزمینی در مجاورت محل دفن مواد زاید جامد شهری گرگان از نظر کیفیت شیمیایی و نوع آب زیر زمینی مورد بررسی قرار گرفت.
محل دفن زباله های شهر گرگان به مدت بیش از ۲۶ سال به عنوان بستر دفن زباله های این شهر به روش دفن تلنباری و بدون بستر نفوذناپذیر و هرگونه سیستم جمع آوری، یا کنترل شیرابه ها مورد استفاده قرار گرفته است. چنانچه از نتایج تجزیه فیزیکی-شیمیایی آب های زیرزمینی مجاور محل دفن زباله های شهر گرگان استنباط می شود، هدایت الکتریکی این آب ها ۱۴۰ تا ۲۶۲۰ میلی موس بر سانتی متر بوده که در برخی چاه ها بسیار بالاست و برای شرب مناسب نیست. در ایران فقط چندین شهر کشور مثل تهران، رشت، شیراز، ساری، همدان، اصفهان، مشهد و سمنان آنالیز

این نوشته در No category ارسال شده است. افزودن پیوند یکتا به علاقه‌مندی‌ها.

دیدگاهتان را بنویسید