تحقیق درباره کیفیت سود، پایداری سود، قلام تعهدی، اقلام تعهدی

عملیاتی دوره ماقبل کسر شود، رقم مربوط به خالص سرمایه گذاری عملیاتی به دست می آید. با کسر نمودن این مقدار از سود عملیاتی پس از کسر مالیات، جریان نقدی آزاد حاصل میگردد.
تئوری نمایندگی: جدایی مدیریت از مالکیت، موجب ایجاد تضاد منافع بین مدیران و سهامداران و پیدایش مسئله تئوری نمایندگی شد. بعبارت دیگر تئوری نمایندگی که مالکیت و کنترل را در شرکتها از یکدیگر جدا میکند، باعث ایجاد تضاد منافع بین سهامداران و مدیران شرکتها میشود.
فـصل دوم
مبانی نظری پژوهش
۲-۱- مقدمه
در این بخش به بیان ادبیات نظری پژوهش مربوط به جریان نقدی آزاد، پایداری سود و فرصت های رشد پرداخته و در ادامه پژوهشهای صورت گـرفته در داخل و خارج از کـشور بیان مـیگردد.
۲-۲- کیفیت سود
صرف نظر از چگونگی استفاده از ارقام سود گزارش شده، کیفیت سود بایستی مدنظر قرار گیرد. کیفیت سود در تحقیقات قبلی تعریف متعددی دارد و اجماعی بر روی تعریف آن وجود ندارد.
کیفیت سود را می توان به سه دسته تقسیم کرد: پایداری سود، سطوح اقلام تعهدی و سودی که منعکس کننده معاملات اقتصادی مربوط است (McNichals, 2002). پایداری سود به معنی استمرار سود جاری است. هر چه سود بیشتر باشد، یعنی شرکت توان بیشتری برای حفظ سودهای جاری دارد و فرض می شود کیفیت سود شرکت بالاتر است(ثقفی و کردستانی، ۱۳۸۳).
به طور کلی هر چه سود گزارش شده به استفاده کنندگان کمک کند تا تصمیمات بهتری بگیرند، آن سود با کیفیت تر محسوب می شود. اما به دلیل آنکه افراد از اطلاعات در تصمیمان متفاوتی استفاده می کنند امکان ارایه یک تعریف جامعه از سود وجود ندارد. از طرف دیگر سایر معیارها نیز بر مفید بودن اطلاعات سود تاثیر می گذارد. از جمله این اطلاعات(غیر مالی)، توانایی تجزیه و تحلیل و پردازش اطلاعات توسط استفاده کنندگان و سایر محدودیت های بالقوه ای است که بر سر راه استفاده کنندگان قرار می گیرد.
معیار ارزیابی
اجزای مربوط
چند نمونه از مطالعات انجام شده
۱- سری زمانی خصوصیات سود
۱- پایداری سود
۲- قابلیت پیش بینی
۳- نوسان پذیری۹
(Collins, 1989);
(Lipe, 1990).
۲- روابط بین سود، ارقام تعهدی و جریان های نقدی آزاد
۱- نسبت وجه نقد حاصل از فعالیت های عملیاتی به سود
۲- تغییر در کل ارقام تعهدی
۳- پیش بینی ارقام تعهدی غیرعادی
۴- پیش بینی روابط بین ارقام تعهدی و جریان های نقدی
(DeAngelo, 1986);
(Palepu et al, 2000);
(Dichow, 2002).
۳- ویژگی های کیفی چارچوب نظری
مربوط بودن، قابل اتکا بودن
(Barth, 2001);
(Lev and Zorwin, 1999).
۴- تاثیرپذیری در تصمیم
روابط معکوس بین پیش بینی و قضاوت در گزارش گری و کیفیت سود
میزان منفعتی که تهیه کنندگان اطلاعات از قضاوت و پیش بینی خواهند برد.
(Warfield, 1992)
جدول شماره ۲-۱- چارچوب و معیار ارزیابی کیفیت سود
۱- ساختارهای کیفیت سود مبتنی بر سری زمانی سود: ساختارهای سری زمانی مرتبط با کیفیت سود شامل پایداری، قابلیت پیش بینی و نوسان پذیری است. این سه ساختار به ویژگی های سری های نوآوری سود مرتبط می شوند.
الف) پایداری: پایداری یا ثبات به این مساله می پردازد که تا چه حد یک نوآوری خاص در تحقق سودهای آتی باقی می ماند. لیپ ۱۹۹۰ پایداری را به عنوان خود همبستگی در سود چنین تعریف می کند “پایداری میزان نوآوری دوره جاری است که بخش دائمی سریهای سود می گردد”. سرمایه گذاران می توانند از سری های سود با ثبات در ارزیابی های خود استفاده کنند. از نظر آنها سودهای با ثبات اهمیت زیادی داشته و با دوام تلقی می شوند. هر چه پایداری سود بیشتر باشد، شرکت توان بیشتری برای حفظ سودهای جاری دارد و فرض می شود کیفیت سود بالاتر است (رحیمیان و جعفری،۱۳۸۵)
ب) قابلیت پیش بینی: بیانیه مفاهیم شماره ۲ هیات تدوین استانداردهای حسابداری مالی، از توانایی پیش بینی به عنوان یک ورودی برای فرآیند پیش بینی کلی یاد می کند. قابلیت پیش بینی، مربوط به تمام مجموعه های گزارشگری مالی شامل اجزای سود و مقادیر آنها می باشد. برخی از محققان توانایی پیش بینی را به طور خاص، توانایی سودهای قبلی برای پیش بینی سودهای آتی تلقی می کنند(لایپ،۱۹۹۰). اگر توانایی پیش بینی را این گونه در نظر بگیریم، این توانایی در سودمندی تصمیم موثر است.
ج) نوسان پذیری: یک روش برای ارزیابی کیفیت سود، بررسی یکنواختی سود است. زیرا یکنواختی یا عدم تغییر پذیری به معنای وجود سود با کیفیت است. مدیریت با مواردی از قبیل فعالیت های هموار سازی می تواند یکنواختی سود را تحت تاثیر قرار دهند. گرچه اهداف تمام مدیران یکسان نمی باشد اما مدیران معتقدند که سرمایه گذاران سودهای هموار شده ی افزایش یافته را ترجیح می دهند و آنان به این دلیل سود را هموار می کنند. مدیران ممکن است اجزای ناپایداری از سود را ارائه کنند تا قابلیت پیش بینی سود را افزایش و نوسان پذیری آنرا کاهش دهند. لیزو و همکاران در سال ۲۰۰۳ در تحقیق خود دو معیار دخالت های هموارسازی سود را ارزیابی کردند که شامل نسبت انحراف سود عملیاتی به انحراف استاندارد وجه نقد حاصل از عملیات (نسبت های کوچکتر بیانگر یکنواختی بیشتر است) و دیگری هم بستگی بین تغییرات در اقلام تعهدی و جریان های نقدی است( هم بستگی منفی گواه بر یکنواختی سود است). به اعتقاد آن ها، سود یکنواخت شده حاصل از دخالت های مدیریت بار اطلاعاتی کمی دارد (رحیمیان و جعفری،۱۳۸۵).
۲- ساختارهای کیفیت سود مبتنی بر ارتباط میان سود، وجه نقد و اقلام تعهدی: در این ساختار رابطه بین اجزای نقدی و اقلام تعهدی سود بررسی می شوند. بر اساس این دیدگاه اقلام تعهدی کیفیت سود را کاهش می دهد. در این خصوص برخی از محققان کیفیت سود را بر اساس نزدیک بودن به وجه نقد تعریف نموده اند. در ساده ترین حالت، این رابطه به صورت نسبت وجه نقد حاصل از عملیات به سود بیان می شود. وجه نقد نسبت به سود عملیاتی کمتر قابل دستکاری می باشد و لذا از آن می توان به عنوان شاخصی برای سنجش کیفیت سود استفاده نمود. سایر محققان از اقلام تعهدی(تغییر در کل اقلام تعهدی، اجزای اختیاری اقلام تعهدی و روابط بین اقلام تعهدی و وجه نقد) جهت تعریف کیفیت سود استفاده کرده اند(بای،۱۳۸۷).
۳- ساختارهای کیفیت سود ناشی از مفاهیم کیفی بیان شده در چارچوب نظری هیات تدوین استانداردهای حسابداری مالی: تاکید چارچوب مفهومی FASB بر مفید بودن اطلاعات برای تصمیم گیری می باشد که بر اساس آن مربوط بودن، قابلیت اتکا و قابلیت مقایسه به عنوان معیارهای ارزیابی کیفیت سود در نظر گرفته می شود. موضوع مهم برای محققان، عملیاتی کردن این ویژگی ها می باشد. محققین از رگرسیون ماتریس های بازار مانند قیمت های سهام و بازده سهام بر سود و معیارهای مشابه مانند جریان های نقدی، برای مشخص کردن ویژگی های کیفی مانند مربوط بودن و قابل اتکا استفاده کرده اند (دیچو،۱۹۹۴). افرادی مانند برس، بیور و لندزمن(۲۰۰۱) از این رگرسیون ها، ضرایب تخمینی را برای مشخص کردن ترکیب مربوط بودن و قابل اتکا اطلاعات مربوط به سود یا سایر اطلاعات گزارش های مالی بدست آورده اند( بای،۱۳۸۷).
۴- ساختارهای کیفیت سود ناشی از تصمیمات اجرایی: مفهوم کیفیت سود بر اساس تاثیر گذاری تصمیمات، بر انگیزه ها و تخصص تهیه کنندگان اطلاعات و حسابرسان تاکید دارد. دو رویکرد در این روش وجود دارد که در رویکرد اول کیفیت سود به صورت عکس با میزان قضاوت، تخمین و پیش بینی لازم توسط تهیه کنندگان گزارشات مالی رابطه دارد، به طوری که کیفیت سود با افزایش اعداد گزارش شده ای که باید توسط مدیریت به عنوان کاربرد استانداردهای گزارشگری تخمین زده شود، کاهش می یابد. در دومین رویکرد کیفیت سود رابطه عکسی با میزان بهره مندی تهیه کنندگان گزارشات مالی از کاربرد قضاوت و انجام پیش بینی و تخمین که منجر به انحراف از هدف استاندارد گردد، دارد(بای،۱۳۸۷).
در مطالعات چارچوب دیگری برای ارزیابی کیفیت سود ارائه شد (Cornell and Landsman, 2003). با مرور مطالعات پیشین روش های زیر به عنوان معیارهای مناسب عنوان شدند.
۱. روش مبتنی بر مربوط بودن با ارزش۱۰. در این روش ارتباط بین مقادیر مختلف سود و قیمت سهام به کمک رگرسیون اندازه گیری می شود. هز چه میزان ضریب همبستگی تعدیل شده۱۱ بیشتر باشد، سود متغیر مرتبط تری با ارزش است(Barth, Beaver and Landsman, 2001).
۲. روش مبتنی بر محتوای اطلاعاتی۱۲. در این روش ارتباط میان تغییرات قیمت یا بازده سهام، با سطوح یا تغییرات غیرمنتظره مقادیر مختلف سود به کمک رگرسیون اندازه گیری می شود. هر چه میزان ضریب همبستگی تعدیل شده نزدیک به یک باشد، نشان دهنده بار اطلاعاتی بیشتر است(Barth, Beaver and Landsman, 2001).
۳. روش مبتنی بر توانایی پیش بینی. در این روش مهم آن است که مقادیر گذشته سود بتواند مقادیر آتی را پیش بینی کند. هر چه میزان قدر مطلق میانگین خطای پیش بینی کمتر باشد، آن مقدار توانایی پیش بینی بیشتری دارد.
۴. روش مبتنی بر سود اقتصادی. در این روش بیشتر معیارهای مبتنی بر پیش بینی هزینه سرمایه۱۳ مد نظر قرار می گیرد. استنباط بر این است که این ارقام کیفیت بلاتری نسبت به سود حسابداری دارند. معیار ارزش افزوده اقتصادی از جمله معیارهایی است که بر این روش اتکا دارد.
۲-۲-۱- مولفه های سنجش کیفیت سود
با عنایت به تحقیقات گذشته پنج مورد از مهمترین ویژگی کیفی سود مورد توجه میباشد که عبارتاند از: ۱- پایداری سود، ۲- قابلیت پیشبینی سود، ۳- مربوط بودن سود به ارزش سهام، ۴- به موقع بودن سود و ۵- محافظهکارانه بودن سود میباشد (کردستانی و مجدی، ۱۳۸۶).
۲-۲-۱-۱- پایداری سود
مقصود از پایداری سود، سودی که ناشی از فعالیتهای غیر عادی و غیر مترقبه نباشد از پایداری بیشتری برخوردار است. به عبارت دیگر قابلیت دوام و تکرارپذیری سود به عنوان پایداری سود تعریف میشود. تحلیلگران مالی و سرمایهگذاران در تعیین جریانهای نقدی آتی به رقم سود حسابداری به عنوان تنها شاخص تعیین کننده توجه نمیکنند، بلکه برای آنها پایداری و تکرارپذیر بودن سود گزارش شده بسیار مهم است. از دیدگاه آنها سود حاصل از فعالیتهای عملیاتی تکرارپذیر از اقلام غیرعادی و غیرمترقبه سود، محتوایی اطلاعاتی بیشتری دارد؛ زیرا اقلام تکرارپذیر سود معیار خوبی برای برآورد جریانهای نقدی آتی به حساب می آید (ثقفی و کردستانی، ۱۳۸۳). پایداری بالاتر سود مرتبط با ضریب بزرگتر متغیر سود در رگرسیون سود- بازده است (خواجوی و ناظمی، ۱۳۸۴). همچنین پایداری سود به معنای تکرارپذیری (استمرار) سود جاری تعریف نمودهاند (فریمن، اوهلسن و پنمان۱۴، ۱۹۸۲)

این نوشته در No category ارسال شده است. افزودن پیوند یکتا به علاقه‌مندی‌ها.

دیدگاهتان را بنویسید